Elektrik Tesisatı (Kuvvetli Akım)
Elektrik tesisatı; binanın enerji girişinden (OG/AG) başlayarak trafo, ana pano, kompanzasyon, jeneratör, UPS, kablo yolları, aydınlatma ve priz devrelerine kadar uzanan kuvvetli akım dağıtımının, topraklama ve yıldırımdan korunma sistemleriyle birlikte kurulmasıdır.
01
Ne zaman gerekir?
- Yeni bina. Kaba inşaat aşamasında boru-buat, kablo kanalı ve topraklama çevrimi betonla birlikte gider.
- Güç artışı. Isı pompası, EV şarj ünitesi, üretim hattı veya sunucu odası eklenmesi trafo ve ana pano kapasitesini aşabilir.
- Yaşlı tesisat. 25+ yaşındaki kablolama, kaçak akım koruma rölesi bulunmayan panolar, sigortalı (buşonlu) tablolar.
- Ölçüm raporu uygunsuzluğu. Yıllık topraklama ölçümünde direnç değerinin sınır üstünde çıkması.
- Kesintiye tahammülsüz kullanım. Hastane, veri odası, soğuk hava deposu için jeneratör + UPS kurgusu.
- Yangın yönetmeliği uyumu. Acil aydınlatma, yönlendirme ve yangına dayanıklı besleme kabloları eksikse.
02
Nasıl yapıyoruz?
- Yük listesi ve talep analizi. Kurulu güç, eşzamanlılık ve talep faktörü çıkarılır; trafo ve jeneratör ön boyutlandırması yapılır.
- Proje ve hesap. Kısa devre akımı, seçicilik (selektivite), gerilim düşümü (aydınlatmada %3, güç devrelerinde %5 sınırı), kablo kesiti ve koruma cihazı koordinasyonu.
- Kaba tesisat. Kablo tavası, boru-buat, şaft ve döşeme altı geçişleri; temel topraklaması betonla birlikte.
- Pano imalatı ve montaj. TS EN 61439-2'ye göre tip test edilmiş pano; form ayrımı (Form 2b/3b/4b), ısınma ve kısa devre dayanımı.
- Topraklama ve yıldırımdan korunma. TN-S sistem kurulumu, eşpotansiyel baralama, TS EN 62305'e göre risk analizi ve yakalama/iniş iletkeni tasarımı.
- Test, ölçüm, kabul. Yalıtım direnci, çevrim empedansı, kaçak akım rölesi açma süresi, topraklama direnci ölçümleri; termal kamera ile pano taraması; dağıtım şirketi geçici ve daimi kabulü.
03
Kullandığımız ekipman ve teknoloji
Toprak direnci ölçer (4 kutuplu ve kelepçeli), izolasyon test cihazı 1.000 V, çevrim empedansı ve RCD test cihazı, güç kalitesi analizörü (harmonik, dengesizlik, flicker), termal kamera ile pano ve bara taraması, kablo arıza yeri tespit cihazı (TDR ve yüksek gerilim darbe yöntemi), faz sırası ölçer, lüksmetre.
OG tarafında ring/kesici hücre montajı ve kuru tip/yağlı trafo devreye alma.
04
Uygulama aralığı / kapasite
| Kalem | Aralık | Standart / kriter |
|---|---|---|
| OG girişi ve trafo | 250–2.500 kVA, 34,5 kV / 0,4 kV, kuru tip veya yağlı | Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği |
| Ana dağıtım panosu | 630–4.000 A, Form 3b/4b | TS EN 61439-1/-2 |
| Kompanzasyon | 25–1.000 kVAr, harmonik filtreli (detuned %7/%14) | Endüktif %20, kapasitif %15 sınırları |
| Jeneratör | 30–2.000 kVA, otomatik transfer (ATS) 10 sn | TS ISO 8528 |
| UPS | 10–500 kVA, 10–30 dk akü otonomisi | TS EN 62040 |
| Kablolama | NYY, N2XH (halojensiz), yangına dayanıklı FE180/E90 besleme | TS HD 60364-5-52, TS EN 50575 (CPR) |
| Aydınlatma seviyesi | Ofis 500 lx, koridor 100 lx, otopark 75 lx, ameliyathane 1.000 lx | TS EN 12464-1 |
| Acil aydınlatma | Kaçış yolu ekseninde ≥1 lx, süre ≥60 dk | TS EN 1838, BYKHY |
| Kaçak akım koruma | Priz devreleri 30 mA, yangın koruma 300 mA | TS HD 60364-4-41 |
| Yıldırımdan korunma | Risk analizine göre Sınıf I–IV, yakalama aralığı 5–20 m | TS EN 62305-2/-3 |
| EV şarj | 7,4 kW AC – 180 kW DC, yük paylaşımlı | TS EN 61851 |
05
Uyduğumuz standart ve mevzuat
Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği (periyodik ölçüm ve raporlama), TS HD 60364 serisi (özellikle 4-41 koruma, 5-52 kablolama, 5-54 topraklama, 7-701 ıslak hacimler), TS EN 61439, TS EN 62305, TS EN 12464-1, TS EN 1838, TS EN 50575 / Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kablo yangın sınıfı, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, BYKHY (acil aydınlatma, yangına dayanıklı besleme, jeneratör odası), İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (topraklama ve pano periyodik kontrolleri).
06
Kimler için?
Ana yükleniciler ve yatırımcılar; fabrika ve OSB tesisleri (OG dahil); site, AVM, otel ve hastane yönetimleri; veri odası ve sunucu barındıran işletmeler; kamu yapıları; kentsel dönüşüm projeleri; şarj altyapısı kuran otopark işletmecileri.
07
Fiyatı ne belirler?
- Bağlantı gücü ve OG ihtiyacı. Trafo ve OG hücre girince maliyet basamak atlar.
- Yedeklilik seviyesi. Jeneratör tek mi, senkron çift mi; UPS N mi N+1 mi.
- Kablo cinsi. Halojensiz (N2XH) ve yangına dayanıklı kablo, standart NYY'ye göre 1,3–3 kat pahalıdır.
- Pano form sınıfı ve marka. Form 4b ve tip test şartı maliyeti belirgin artırır.
- Aydınlatma armatür seçimi ve DALI/otomasyon kontrolü olup olmaması.
- Mevcut binada kırım-tamir. Sıva altı yenilemede alçı-boya tamiri ayrı bir kalemdir.
- Ölçüm ve belgelendirme kapsamı. Güç kalitesi analizi, termal rapor, topraklama raporu.
- Şarj altyapısı ve gelecekteki güç rezervinin bugünden döşenip döşenmeyeceği.
08
Sıkça sorulan sorular
Topraklama ölçümünü ne sıklıkta yaptırmalıyım?
Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'ne göre topraklama tesisleri periyodik olarak ölçülür ve raporlanır; sanayi tesisleri ve ticaret merkezlerinde topraklama direnci ölçüm periyodu 1 yıl, diğer muayeneler 2 yıldır; işyerlerinde İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne göre azami süre 1 yıldır. İş güvenliği denetimlerinde geçerli rapor istenir, tarihi geçmiş rapor yok sayılır.
Kompanzasyon cezası neden geliyor?
Genelde üç nedenden: kondansatör grupları ömrünü doldurmuştur (kapasite kaybı), harmonik yük artmıştır ve filtresiz sistem devreye giremiyordur, ya da reaktif röle ayarı yükle uyumsuzdur. Güç kalitesi analizörüyle 7 gün ölçüm alır, hangisi olduğunu ölçüyle söyleriz.
Jeneratör mü UPS mi?
İkisi farklı işi yapar. UPS kesintisiz geçişi sağlar (0 ms), jeneratör uzun süreli beslemeyi. Sunucu ve tıbbi cihazda ikisi birlikte gerekir: UPS 10–30 dk köprü kurar, jeneratör 10 saniyede devreye girer.
Yıldırımdan korunma her binada zorunlu mu?
Hayır, TS EN 62305-2 risk analizi sonucuna bağlıdır. Analiz; bina yüksekliği, konum, yıldırım yoğunluğu, kullanım ve içerideki değerlere göre koruma sınıfını belirler. Analizi biz yaparız; sonuç "gerek yok" çıkarsa bunu da yazarız.
Mevcut binada tesisat yenilemesi ne kadar sürer?
Süre daire sayısına, ortak alanların kapsamına ve mevcut tesisatın durumuna göre değişir; keşiften sonra yazılı veririz. Blok elektriği kesilmeden, kat kat çalışırız.
Elektrikli araç şarjı için altyapıyı şimdiden yapmalı mıyız?
Otopark yeniden kazılacaksa evet. Boş boru ve tava ile geçmek, sonradan kırım yapmaya göre yaklaşık 3–4 kat ucuzdur.
Altyapı köprüsü: Parsel dışındaki enerji nakil hattı, aydınlatma direği ve kablo kanalı kazıları hafriyat ve zemin ekibimizin işidir. Site içi yol ve otopark aydınlatması, asfalt ve kilit taşı imalatıyla aynı takvimde ilerler. Yol geçişlerinde kazı yapmadan boru geçirmek için yatay sondaj (HDD) kullanırız.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Elektrik Tesisatı (Kuvvetli Akım)
Küçükçekmece / İstanbul