Kanal Temizleme
Kanal temizleme, kanalizasyon veya yağmur suyu hattındaki çökelti, yağ, kireç kabuğu ve kökün yüksek basınçlı su jetiyle cidardan sökülüp kombine aracın vakum ünitesiyle hattan dışarı alınmasıdır.
Amaç tıkanıklığı geçirmek değil, hattın tasarım kesitini geri kazanmaktır. "Su gitti" ile "hat temiz" farklı iki sonuçtur; ikincisi kamerayla doğrulanır.
01
Ne zaman kanal temizleme gerekir?
- Bodrum, zemin kat veya avlu basıyorsa — hattın kesiti kritik seviyede daralmıştır; müdahale saatlerle ölçülür
- Rögar kapağından koku geliyor ya da kapak seviyesine kadar su yükseliyorsa — mansap tarafında birikinti veya tıkanıklık vardır
- Yağmurdan sonra kavşak, otopark veya bahçe göllenmiyorsa dahi ızgaralar geç çekiyorsa — çökeltme haznesi dolmuştur, yağış öncesi temizlik gerekir
- Gıda, süt, et, tekstil veya metal işleme tesisinde deşarj debisi düşüyorsa — yağ, nişasta, lif veya emülsiyon cidarda yapışık birikinti oluşturmuştur
- Yeni imalat kabul öncesi — döşeme sırasında hatta giren harç, çakıl ve kalıp artığı kabul muayenesinden önce temizlenmelidir
- Periyodik bakım takviminde sırası geldiyse — tıkanıklığı beklemeden yapılan temizlik, acil müdahaleden hem ucuz hem risksizdir
02
Kanal temizlemeyi nasıl yapıyoruz?
- Keşif ve hat mantığının çıkarılması. Memba ve mansap bacaları, akış yönü, çap değişimi ve branşman noktaları belirlenir. Yanlış bacadan başlanan bir temizlik, tıkanıklığı komşu bodruma taşıyabilir — bu yüzden ilk adım kazı değil harita çıkarmaktır.
- Alanın hazırlanması ve gaz ölçümü. Trafik ve yaya güvenliği kurulur. Baca açıldıktan sonra çoklu gaz ölçümü yapılır; H₂S, metan ve oksijen değerleri kayıt altına alınır, gerekiyorsa zorlamalı havalandırma ile bekleme süresi uygulanır.
- Nozul seçimi. Tıkanıklığın türüne göre başlık seçilir: tam tıkanıklıkta delici, tortuda geri jetli, yağ ve ince kabukta döner nozul. Yanlış nozul, doğru basınçta bile iş yapmaz.
- Yıkama. Hortum mansaptan membaya doğru gönderilir, geri çekilirken jet birikintiyi bacaya doğru sürükler. Basınç 120–200 bar aralığında, hat malzemesine ve kirlilik tipine göre ayarlanır.
- Vakumla tahliye. Bacaya toplanan çamur, kum ve katı atık vakum ünitesiyle atık tankına alınır. Atık hatta geri bırakılmaz — yoksa bir sonraki bacada aynı iş tekrar edilir.
- Kontrol ve teslim. Hat kamerayla kontrol edilir, temizlik öncesi–sonrası kayıt alınır. Birikinti altından yapısal bir hasar çıktıysa (kırık, kaçık ek, kök) kodlanarak raporlanır. Atık, yetkili bertaraf noktasına götürülür ve belgesi teslim edilir.
03
Su jeti nasıl iş yapar? Basınç mı, debi mi?
Su jetinin sökme gücü basınçla debinin çarpımıdır.
Yüksek basınç–düşük debi kabuğu kırar ama malzemeyi hattan sürükleyemez; yüksek debi–orta basınç ise sürükler. Bu yüzden büyük çaplı hatta 200 bar'a çıkmak değil, debiyi yükseltmek işe yarar.
| Uygulama | Tipik basınç | Tipik debi | Not |
|---|---|---|---|
| Bina içi gider, kolon (DN50–DN150) | 100–150 bar | 40–80 l/dk | Kompakt jetleme makinesi yeterli |
| Şebeke ve site hattı (DN200–DN400) | 120–180 bar | 200–350 l/dk | Kombine aracın standart çalışma bandı |
| Kolektör (DN500–DN1200) | 150–200 bar | 300–500 l/dk | Debi belirleyici; kızak nozul kullanılır |
| Yağmur suyu ızgarası, çökeltme haznesi | 80–120 bar | — | İş ağırlıklı olarak vakumla yapılır |
| Yağ tutucu, nişasta tutucu | 100–140 bar + sıcak su | — | Yağ soğukta cidara yapışır |
04
Nozul tipleri ve ne işe yararlar
Tabloyu göster7 satır
| Nozul tipi | Ne yapar | Ne zaman |
|---|---|---|
| Geri jetli (radyal) standart nozul | 6–8 arka delikten çıkan jetle hortumu ileri iter, geri çekilirken tortuyu sürükler | Rutin hat temizliği |
| Delici (penetratör) nozul | Bir ileri + çok geri jet; sıkışmış tıkanıklığı deler, geçiş açar | Tam kesit tıkanıklık, acil müdahale |
| Döner (rotor) nozul | Dönen başlıkla cidarın tamamını tarar | Yağ filmi, ince kabuk, koku yapan biyofilm |
| Zincirli döner kesici | Mekanik olarak zincir uçlarıyla kazır | Sert kabuk, ince kök, kalıntı — freze robotunun hafif alternatifi |
| Kızak (sled) nozul | Nozulu tabandan yukarıda tutar, jeti kesite yayar | DN400 ve üzeri hatlar |
| Yüzen (float) nozul | Su üstünde kalır, yüzeydeki yağ ve köpüğü iter | Su dolu, akış kesilemeyen hat |
| Çamur ve dip emiş başlıkları | Vakum tarafında çalışır; kum, çakıl, çamur çeker | Baca dibi, ızgara haznesi, terfi çukuru |
05
Kullandığımız ekipman ve teknoloji
Ekipman listesi9
- Kombine kanal temizleme aracı (yüksek basınç pompası + vakum ünitesi + temiz su ve atık tankı), su geri kazanımlı (recycling) tip dahil
- Mini kombine — dar sokak, tesis içi, otopark ve bahçe hatları için
- Vidanjör — yalnızca tahliye gereken işlerde ve tank boşaltma desteğinde
- Yüksek basınç hortumu: 1/2", 3/4" ve 1" çapta, 60–120 m sarımlı
- Nozul seti: geri jetli, delici, döner, zincirli kesici, kızak, yüzen tip
- Elektrikli/motorlu kanal spirali — bina içi gider ve kolon için
- Vakum emiş başlıkları, 6"–8" emiş hortumu
- CCTV kamera (temizlik öncesi–sonrası kontrol), baca tarama kamerası
- İSG: çoklu gaz dedektörü, zorlamalı havalandırma fanı, üçayak + kurtarma vinci, tam vücut emniyet kemeri, kaçış tipi solunum seti, trafik güvenliği ekipmanı
06
Uygulama aralığı ve kapasite
Tabloyu göster4 satır
| Parametre | Aralık |
|---|---|
| Çalışılabilen çap | DN50 – DN2000 (üzerinde insanlı/mekanik yöntem değerlendirilir) |
| Bir bacadan erişim mesafesi | 60–120 m (hortum uzunluğuna göre) |
| Bir sefer atık tankı kapasitesi | 6.000–12.000 L (araç tipine göre) |
| Acil müdahale varış süresi | Acil çağrıda tahmini varış saatini telefonda söyleriz; sözleşmeli müşteride süre sözleşmede tanımlanır |
07
Uyduğumuz standart ve mevzuat
Standart ve yönetmelik listesi8
- TS EN 752
- — kanalizasyon sistemlerinin işletme ve bakımı
- TS EN 14654-1
- — kanalizasyon şebekelerinin temizliği: yönetim ve kontrol esasları
- TS EN 13508-1/-2
- — temizlik sonrası durum tespiti ve kodlama
- TS EN 1825-1/-2 (yağ tutucular) ve TS EN 858 (hidrokarbon ayırıcılar) — boşaltma periyodu ve bakım gereklilikleri
- Atık Yönetimi Yönetmeliği
- — çekilen çamurun sınıflandırılması ve bertarafı
- Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve idarenin kanalizasyona deşarj (BKKR) koşulları
- 6331 sayılı İSG Kanunu, kapalı hacimde çalışma prosedürü, gaz ölçümü ve kurtarma planı zorunluluğu
- Karayolları Trafik Yönetmeliği
- — yolda çalışma tedbirleri
08
Kimler için?
- Belediyeler ve su-kanal idareleri (şebeke temizliği, ızgara programı, taşkın öncesi hazırlık)
- OSB bölge müdürlükleri ve fabrikalar (proses hattı, arıtma girişi, yağ ve lif kaynaklı birikinti)
- AVM, otel, hastane, havalimanı ve kampüs yönetimleri
- Site, rezidans ve toplu konut yönetimleri
- Ana yükleniciler (yeni hattın kabul öncesi devreye alma yıkaması)
- Karayolları ve demiryolu işletmeleri (menfez, drenaj ve ızgara temizliği)
09
Kanal temizleme fiyatını ne belirler?
- Hat çapı, uzunluğu ve derinliği — derin hatta hortum ve vakum verimi düşer
- Kirlilik türü — kum ve çamur sürüklenir; yağ, kireç ve kök için ek yöntem gerekir
- Birikinti hacmi ve atık sınıfı — tank kaç kez dolar, atık tehlikeli sınıfta mı
- Erişim ve araç yanaşma mesafesi — her ek 20 m hortum, çalışma verimini düşürür
- Baca/rögar sayısı ve kapak durumu — sıkışmış veya asfalt altında kalmış kapaklar süre ekler
- Debinin kesilip kesilemeyeceği — bypass pompası gerekiyorsa ayrı kalemdir
- Çalışma zamanı — üretimi durdurmamak için gece veya vardiya arası çalışma
- Ek işlemler — kamera kontrolü, frezeleme, yağ tutucu boşaltma, bertaraf mesafesi
10
Sıkça sorulan sorular
Kimyasal kullanıyor musunuz?
Hayır. Kanal açıcı kimyasallar tıkanıklığın bir kısmını çözüp gerisini bırakır, boru cidarına ve contaya zarar verir, arıtma tesisinin biyolojik prosesini bozar ve personel için tehlikelidir. Yöntemimiz mekaniktir: su jeti ve vakum. Yağ tutucularda yalnızca bakım amaçlı, tesise uygunluğu teyit edilmiş ürünler kullanılır.
Su jeti boruyu bozar mı?
Doğru nozul, doğru basınç ve hareketli çalışmayla bozmaz. Bozan üç durum vardır: nozulun tek noktada bekletilmesi, ince cidarlı PVC/koruge hatta gereksiz yüksek basınç, ve zaten kırık olan bir hatta kör çalışma. Bu yüzden kronik sorunlu hatlarda önce kamerayla bakmayı öneririz.
Ne sıklıkla temizlik yapılmalı?
Yaklaşık bir çerçeve: gıda ve yemek üretimi yapan tesislerde yağ hattı 1–3 ayda bir, AVM ve otel yağ tutucularında ayda bir, site ve toplu konut toplama hatlarında 6–12 ayda bir, yağmur suyu ızgaralarında sonbahar öncesi ve ilkbaharda olmak üzere yılda iki kez, şebeke kolektörlerinde 12–24 ayda bir. Kesin periyot, ilk temizlikte çıkan birikinti miktarına göre netleşir.
Apartmanda tıkanıklık kimin sorumluluğunda?
Genel kural: bina içindeki ortak kolon ve bina çıkışına kadarki hat yönetimin (ortak gider), bağımsız bölüm içindeki gider hattı ise daire sahibinin sorumluluğundadır. Bina çıkışından sonraki parsel bağlantısı ve ana hat idarenin sorumluluğuna girer. Tıkanıklığın hangi bölümde olduğu tartışmalıysa kamera kaydı bu tartışmayı bitirir.
Vakumla çektiğiniz atık nereye gidiyor?
Yetkili bertaraf/döküm noktalarına. Kurumsal işlerde tonaj, taşıma ve bertaraf kayıtları dosyanıza teslim edilir. Atık, komşu bacaya veya yağmur suyu hattına boşaltılmaz.
Temizlikten kısa süre sonra tekrar tıkandı, neden?
Çünkü sorun kir değil, geometridir. Ters eğim, kaçık ek, içeri girmiş branşman veya çökme varsa hat her temizlikten sonra tekrar dolar. Bu durumda ikinci bir temizlik değil, kamera muayenesi ve ardından freze veya rehabilitasyon gerekir.
Üretimi durdurmadan çalışabilir misiniz?
Çoğu tesiste evet. Vardiya arasında, hafta sonunda veya hattı bölerek çalışırız; kritik hatlarda geçici bypass pompası kurarız. Planı, tesisin deşarj debisi ve tank kapasitesine göre birlikte çıkarırız.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Kanal Temizleme
Küçükçekmece / İstanbul