Yangın Söndürme Sistemleri
Yangın söndürme sistemi; bir binada yangının algılanmasından söndürülmesine kadar görev yapan sprinkler, yangın dolabı, hidrant, gazlı söndürme, yangın pompası ve su deposu bileşenlerinin hidrolik hesapla boyutlandırılmış bütünüdür.
01
Mevzuat uyumu: bu artık isteğe bağlı değil
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY, 2007/12937) 1 Temmuz 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle (Cumhurbaşkanı Kararı 10026) güncellendi.
Değişiklik, mevcut binalarda malzeme temini için süreç gerektiren eksikliklerin giderilmesine geçici maddeyle süre tanıdı: son tarih 31.12.2025 idi; bu sürenin sonunda ruhsat vermeye yetkili idareler eksikliklerin giderilip giderilmediğini denetler.
| Konu | Durum |
|---|---|
| Sorumlu | Bina sahibi, yöneticisi ve kurum amiri (BYKHY md. 6) |
| Denetim | Belediye itfaiyesi, ilgili idare ve Bakanlık denetimleri |
| Tetikleyen belgeler | İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, iskân, otel/hastane işletme izni, sigorta poliçesi |
| Sonuç | Eksiklikte ruhsat askıya alınabilir; yangın halinde poliçe teminatı ve kusur değerlendirmesi etkilenir |
02
Ne zaman gerekir?
- İtfaiye uygunluk yazısı istendiğinde (ruhsat, iskân, işletme izni, devir).
- Kullanım sınıfı değiştiğinde: ofis → otel, depo → üretim, konut → yurt.
- Yapı yüksekliği 21,50 m'yi veya kullanım sınıfına bağlı alan eşiklerini aştığında.
- Sigorta ekspertizi veya iç denetim eksiklik listesi çıkardığında.
- Mevcut sistem çalışmadığında: pompa devreye girmiyor, hat basınçsız, sprinkler başlıkları boyalı/kapalı, deponun yangın rezervi tükenmiş.
- Otopark, jeneratör odası, mutfak veya sistem odası gibi özel risk alanları eklendiğinde.
03
Nasıl yapıyoruz?
- Yangın güvenliği ve mevzuat analizi. Yapı yüksekliği, kullanım sınıfı, kompartıman büyüklükleri, kaçış mesafeleri ve yangın yükü (MJ/m²) tespit edilir. Mevcut binada bulgu listesi ve öncelik sırası çıkarılır.
- Tehlike sınıflandırması ve hidrolik hesap. TS EN 12845'e göre LH / OH1–OH4 / HHP sınıfı belirlenir; tasarım yoğunluğu ve etki alanı seçilir, Hazen-Williams ile hat hesabı yapılır.
- Proje ve itfaiye onayı. Sprinkler, hidrant, dolap, algılama ve duman tahliye projeleri birlikte sunulur; revizyonlar takip edilir.
- İmalat ve montaj. Boru imalatı (galvaniz/siyah çelik, groove veya kaynaklı), askı ve sismik destekleme, başlık montajı, pompa dairesi ve depo bağlantıları.
- Test ve devreye alma. Hidrostatik test (çalışma basıncı +3,5 bar, min. 2 saat), akış anahtarı ve izleme anahtarı testleri, pompa performans eğrisi ölçümü, gazlı sistemde sızdırmazlık (door fan) testi.
- Kabul, eğitim, bakım. Kabul dosyası, personel eğitimi, aylık/üç aylık/yıllık kontrol planı ve bakım sözleşmesi.
04
Kullandığımız ekipman ve teknoloji
Sprinkler başlıkları (K80/K115/K160, hızlı tepkili, ESFR), ıslak ve kuru alarm vanası, ön tepkili (preaction) ve baskın (deluge) grupları, akış ve izleme anahtarları, itfaiye su verme ağzı, TS EN 671-1/2 yangın dolapları, yer altı/yer üstü hidrant, FM-200 (HFC-227ea), Novec 1230 ve IG-541 inert gaz tüp bataryaları, mutfak davlumbaz ıslak kimyasal sistemi, köpüklü söndürme, elektrikli + dizel + jokey pompa grubu, yangın algılama panelleri ve adreslenebilir dedektörler, aspirasyonlu (VESDA) algılama, duman tahliye fanı ve merdiven basınçlandırma seti.
05
Uygulama aralığı / kapasite
Tabloyu göster10 satır
| Sistem | Nerede kullanılır | Tasarım kriteri | Standart |
|---|---|---|---|
| Islak sprinkler | Ofis, otel, AVM, hastane, +5 °C üstü otopark | OH1: 5 mm/dk, 72 m² etki alanı | TS EN 12845 |
| Kuru / ön tepkili | Donma riskli hacim, sistem odası, arşiv | Su hasarı riskine göre çift kilit | TS EN 12845 |
| ESFR | Raf yüksekliği 7,5 m üzeri depo | K200–K360 başlık, tavan altı | TS EN 12845 / NFPA 13 |
| Yangın dolabı | Her kat, 30 m erişim yarıçapı | DN25 yarı sert hortum, ≥2 bar uç basıncı | TS EN 671-1 |
| Hidrant | Bina çevresi, 50–100 m aralık | ≥1.000 L/dk, min. 3 bar | BYKHY |
| Gazlı söndürme | Sistem odası, jeneratör, arşiv, pano odası | FM-200 %7–8, IG-541 %37–42 hacim oranı | TS ISO 14520 / TS EN 15004 |
| Yangın pompası | Tüm sulu sistemler | Elektrikli + dizel yedek + jokey | TS EN 12845 Ek A |
| Yangın su deposu | Depo hacmi tehlike sınıfına bağlı | LH 30 dk, OH 60 dk, HH 90 dk | TS EN 12845 |
| Algılama | Tüm hacimler | Duman/ısı/alev dedektörü, adreslenebilir | TS EN 54-2/-4/-7 |
| Duman tahliye | Otopark, atriyum, kaçış merdiveni | Otopark 10 hava değişimi/saat, merdivende 50 Pa | TS EN 12101-2/-3/-6 |
06
Uyduğumuz standart ve mevzuat
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (2007/12937 ve değişiklikleri), TS EN 12845, TS EN 671-1/2, TS EN 12259 (sprinkler bileşenleri), TS ISO 14520, TS EN 15004, TS EN 54 serisi (algılama ve alarm), TS EN 12101-2/-3/-6, TS EN 1838 (acil aydınlatma), TS EN 50575 / CPR (kablo yangın sınıfı), İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (yangın tesisatı ve hidrostatik testlerin periyodik kontrolü).
Referans olarak NFPA 13, NFPA 20 ve NFPA 2001 kullanırız; onay mercii talep ederse hesapları her iki sisteme göre sunarız.
07
Kimler için?
Site, rezidans ve AVM yönetimleri; otel, yurt ve konaklama işletmeleri; hastane ve sağlık tesisleri; fabrika, depo ve lojistik merkezleri; OSB içindeki üretim tesisleri; okul ve kamu binaları; veri merkezi ve sistem odası işletenler; ana yükleniciler.
08
Fiyatı ne belirler?
- Tehlike sınıfı. OH1 ile HHP arasında su debisi 4–9 kat, depo hacmi 3–5 kat değişir.
- Su deposu hacmi ve konumu. Yeni betonarme depo mu, mevcut hacmin dönüştürülmesi mi, çatıda mı bodrumda mı.
- Pompa grubu. Dizel yedek pompa zorunluysa maliyet belirgin artar.
- Boru metrajı ve çap dağılımı. DN100 üzeri kolon uzunluğu ana kalemdir.
- Mevcut binada çalışma koşulu. İşletme açıkken, gece vardiyasıyla, asma tavan sökerek çalışmak işçiliği %40'a kadar artırır.
- Gazlı sistem hacmi. Gaz miktarı hacimle doğru orantılıdır; ayrıca hacmin sızdırmazlık testinden geçmesi gerekir.
- Sismik askı ve destekleme talep edilip edilmemesi.
- Onay revizyonları. İtfaiye görüşüne göre proje değişikliği süre ve maliyet yaratır.
09
Sıkça sorulan sorular
Mevcut binamda sprinkler zorunlu mu?
Kullanım sınıfına, yapı yüksekliğine ve toplam alana bağlıdır; tek bir eşik yoktur. Yüksek binalar, belirli büyüklüğün üzerindeki konaklama, sağlık, alışveriş ve otopark yapıları yönetmelikte otomatik söndürme kapsamındadır.
Doğru cevap, binanızın kullanım sınıfı ve yüksekliği belirlendikten sonra yerinde tespitle çıkar.
Sistem kurmazsam ne olur?
Eksiklik denetimde tespit edilirse idari süreç başlar; işyeri açma ruhsatı ve işletme izni riske girer. Yangın gerçekleşirse sigorta eksperi yönetmelik uyumunu inceler, uyumsuzluk kusur ve teminat değerlendirmesini doğrudan etkiler.
Otel/AVM işletmesini kapatmadan yapılabilir mi?
Evet, bölge bölge çalışırız. Tipik yöntem: kat veya blok bazında geceleri montaj, gündüz hattı kapatmadan servise devam. İşletme açıkken çalışmak, kapalı işletmeye göre süreyi belirgin biçimde uzatır; süreyi bina büyüklüğüne göre keşiften sonra yazılı veririz.
Sunucu odasına da sprinkler mi?
Hayır. Sistem odası, arşiv ve pano odasında gazlı söndürme (FM-200, Novec 1230 veya IG-541) tercih edilir; su hasarı olmaz. Odanın sızdırmazlığı door fan testiyle doğrulanmalı, basınç tahliye damperi konulmalıdır.
Yangın pompası dizel mi olmalı?
TS EN 12845'e göre elektrik beslemesi güvenilir değilse veya sistem büyüklüğü gerektiriyorsa dizel yedek pompa aranır. Jeneratörden beslenen elektrikli pompa bazı durumlarda kabul görür; kararı onay mercii verir.
Sistemin bakımı ne sıklıkta yapılır?
Haftalık pompa çalıştırma, aylık vana ve manometre kontrolü, üç aylık akış anahtarı testi, yıllık tam kapasite pompa testi ve hidrostatik kontroller. Kayıt tutulmayan bakım, denetimde yapılmamış sayılır.
Altyapı köprüsü: Yangın hidrant hattının parsel dışındaki devamını içme suyu hattı ekibimiz döşer; yangın deposunun besleme ve terfi hidroliği terfi tesisi tarafındaki pompa hesabıyla aynı yöntemle yapılır. Depo altı ve gömülü hatlarda su kaybını kaçak su tespiti ile ölçeriz.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Yangın Söndürme Sistemleri
Küçükçekmece / İstanbul