Kanal Temizliği ve Görüntüleme
Kanal temizliği ve görüntüleme; kanalizasyon ve yağmur suyu hattının su jeti ve vakumla temizlenmesini, hattın içinin kamerayla metre metre kayda alınmasını, su jetinin alamadığı sert engelin robotla kesilmesini, foseptik ve hazne boşaltmayı, içme suyu şebekesinde kaçak tespitini ve şebekenin planlı bakımını kapsayan kanal bakım hizmetlerinin ortak adıdır.
Temelsoy bu konuda İstanbul ve çevresinde hizmet verir; şehir dışındaki ve yurt dışındaki işler projeye ve ihaleye göre değerlendirilir.
Temsili görseller 2 görsel
Bu ailede sekiz hizmet var; biri ötekinin alternatifi değil, çoğu zaman sırasıdır: tıkanıklık su jetiyle açılır, hat temizlenir, ardından kamerayla bakılır. Bir hattın yenilenmesi mi yoksa temizlenmesi mi gerektiği kararı tahminle değil, bu kayıtla verilir. Bu işlerin tümü kanal bakımı ve temizliği ya da kısaca kanal bakımı adıyla da bilinir. Temelsoy bu işleri kamu ve özel sektörün hizmet alımı ihalelerinde doğrudan, yeni hat yapım ihalelerinde ise ana yükleniciye alt yüklenici olarak da üstlenir.
Doğru araç seçimi işin yarısıdır: vidanjör çeker, jetleme makinesi yıkar; kombine araç ikisini aynı anda yapar. Aşağıdaki iki tablo önce hizmetleri, sonra hangi durumda hangisinin gerektiğini gösterir.
01
Bu ailede hangi hizmetler var?
| Hizmet | Ne yapar |
|---|---|
| Kanal temizleme | Hattaki çökelti, yağ, kireç kabuğu ve kökü yüksek basınçlı su jetiyle cidardan söker, vakumla hattan dışarı alır. Kanal açma, rögar ve ızgara temizliği de bu işin parçasıdır. |
| Kanal görüntüleme | Hattın içini kamerayla metre metre kayda alır; her bulguyu konumu, saat yönü ve büyüklüğüyle TS EN 13508-2 hasar kodlama sistemine göre raporlar. |
| Hat güzergâh ve derinlik tespiti | Kazıdan önce ya da yeri bilinmeyen hattı dedektör, yer radarı ve sondayla bulur; güzergâhı ve yaklaşık derinliği zemine işaretler. |
| Kaçak su tespiti | İçme suyu şebekesinde kaybolan suyu önce ölçümle bölgeye daraltır, sonra akustik ve gaz izleme yöntemleriyle kazı yapmadan noktalar. |
| Kombine araç hizmeti | Hattı aynı anda hem yıkayıp hem vakumla boşaltan kanal bakım aracıyla çalışır; operatörlü kiralama da bu hizmettedir. |
| Vidanjör ve foseptik boşaltma | Foseptik, terfi çukuru ve yağ tutucudaki sıvı-çamurlu içeriği emer, lisanslı bertaraf noktasına taşır. Vidanjör çeker; tıkanıklık açmaz. |
| Kanal frezeleme | Kök, kireç kabuğu, sarkan conta, beton artığı ve içeri girmiş branşman gibi sert engelleri kamera destekli kesici robotla keser. |
| Şebeke işletme ve bakım sözleşmesi | Tanımlı bir bölgedeki şebekenin planlı bakımını, arıza müdahalesini ve küçük onarımlarını çok yıllı olarak tek yükleniciye bağlar. |
02
Hangi durumda hangi hizmet gerekir?
| Durum | İlk iş | Ardından |
|---|---|---|
| Hat tıkandı ya da rögar kapağına kadar su yükseliyor | Kanal temizleme: tıkanıklık su jetiyle açılır, hat temizlenir | Tıkanıklığın nedenini görmek için temizlikten hemen sonra görüntüleme |
| Aynı nokta tekrar tekrar tıkanıyor | Kanal görüntüleme: sorun kirlilik değil, yapısal bir kusur olabilir | Rapora göre frezeleme ya da rehabilitasyon |
| Kamera raporunda kök, kireç kabuğu, sarkan conta ya da içeri girmiş branşman var | Kanal frezeleme | Kesilen parçaların tahliyesi ve hattın yeniden görüntülenmesi |
| Raporda kırık ya da çökme var | Freze uygulanmaz; hat yapısal olarak değerlendirilir | Kazısız rehabilitasyon ya da hat yenileme |
| Foseptik, yağ tutucu ya da terfi çukuru doldu | Vidanjör | Cidarda yapışık tabaka kaldıysa kombine araçla yıkama |
| Uzun ana hat ya da kolektör temizlenecek | Kombine araç: yıkama ve vakum aynı anda | Hattın kamerayla kontrolü |
| Yeni hattın kabulü yapılacak | Devreye alma yıkaması | Kabul öncesi kamerayla muayene |
| Su faturası arttı ya da basınç düşüyor, yüzeyde su yok | Kaçak su tespiti | Onarım; sık patlayan hatta yenileme seçenekleri |
| Aynı bölgeden gelen çağrılar artıyor, bakım takvimsiz yürüyor | Şebeke işletme ve bakım sözleşmesi | Periyodik temizlik ve görüntüleme takvimi |
03
Hangi adım hangisinden önce gelir?
Önce temizlik.
Sonra görüntüleme.
Engel varsa frezeleme.
Yapısal hasar varsa rehabilitasyon ya da yenileme.
Tekrar etmemesi için planlı bakım.
04
Kamu ve özel sektör hizmet alımlarında kanal bakımı
Kamuda kanal temizliği ve görüntüleme çoğunlukla hizmet alımı ihalesiyle ve çok yıllı sözleşmeyle verilir: idare bölgeyi, hat uzunluğunu ve ızgara sayısını tanımlar, iş birim fiyatla ve dönem hakedişiyle yürür.
Özel sektörde (OSB, fabrika, site, AVM) aynı iş çerçeve bakım sözleşmesiyle ya da tek seferlik siparişle yapılır. İki yolda da işin kanıtı aynıdır: temizlenen hattın metresi, çekilen atığın taşıma ve bertaraf kaydı, temizlik sonrası kamera kaydı. Planlı bakımın sözleşme biçimi: şebeke işletme ve bakım sözleşmesi.
05
Kanal bakımı ihalesinde iş kalemleri
Kalem adları idareye ve şartnameye göre değişir; ön yıkamanın, trafik tedbirinin ve atık taşımanın birim fiyata dahil olup olmadığı idarenin birim fiyat tarifinde ve şartnamede tanımlanır.
Tablo 7 satır
| İş kalemi | Birim | Kapsam notu |
|---|---|---|
| Kanal temizliği (su jeti ve vakum) | m | Çap aralığına göre ayrı kalem; baca dibi temizliği dahil |
| Izgara ve mazgal temizliği | adet | Çökeltme haznesiyle birlikte |
| Rögar (muayene bacası) temizliği | adet | Baca dibindeki çamur ve katı atık |
| Kameralı görüntüleme ve rapor | m | TS EN 13508-2 kodlamalı rapor ve video |
| Robotla engel kesme (frezeleme) | adet | Kök, kireç kabuğu, sarkan conta |
| Atığın taşınması ve bertarafı | sefer ya da ton | Taşıma ve bertaraf belgesiyle |
| Foseptik ve hazne boşaltma | sefer ya da m³ | Vidanjörle |
Yeni hattın kabulünde temizlik ve görüntüleme ana yüklenicinin kabul dosyasının parçasıdır; bu kalemi kanal görüntüleme sayfasında ayrıca anlattık. Altyapı yapım işlerinin kalem listesi: müteahhitler ve ana yükleniciler.
06
Kanal temizliği ve görüntüleme: uyduğumuz standart ve mevzuat
Listenin tamamı 5 madde
- TS EN 13508-2
- — Görsel muayene kodlama sistemi (hasar kodlaması bu standarda göre yapılır)
- TS EN 752
- — Bina dışı drenaj ve kanalizasyon sistemleri: tasarım, işletme ve bakım
- TS EN 14654-1/-2
- — Kanalizasyon şebekelerinin işletme ve bakımının yönetimi ve kontrolü
- TS EN 1610
- — Kanal hatlarının döşenmesi ve deneyleri (kabul muayenesi kapsamında)
- 6331 sayılı İSG Kanunu ve kapalı hacimde çalışma esasları
07
Kanal temizliği ve görüntüleme kimler için?
- Belediyeler ve su-kanal idareleri (hizmet alımı ihalesiyle şebeke temizliği, ızgara programı, şebeke envanteri, kabul muayenesi)
- OSB bölge müdürlükleri ve fabrikalar (proses hattı, arıtma girişi, ortak kolektör ve deşarj hattı kontrolü)
- Ana yükleniciler (yeni hattın kabul öncesi devreye alma yıkaması ve kendi imalatının belgelenmesi)
- Site, AVM, otel, hastane ve kampüs yönetimleri (kronik tıkanma nedeninin bulunması)
- Kamu kurumları (menfez, drenaj ve ızgara temizliği)
08
Kanal temizliği ve görüntüleme: sıkça sorulan sorular
Kanal temizliği ile kanal görüntüleme aynı işte yapılır mı?
Evet. Temizliğin son adımı kontroldür: hat kamerayla kontrol edilir, temizlik öncesi ve sonrası kayıt alınır. Tam kesit tıkanıklıkta doğru sıra şudur: önce su jetiyle geçiş açılır, sonra görüntüleme yapılır. Tıkanıklığın nedenini görmek istiyorsanız temizlikten hemen sonraki görüntüleme kritiktir.
Kombine araç ile vidanjör arasındaki fark nedir?
Vidanjör vakumla hacim boşaltır; hat içindeki tıkanıklığa müdahale edemez. Kombine araç hattı aynı anda hem yıkar hem vakumla boşaltır; tıkanıklıkta gereken araç odur. Foseptik, yağ tutucu ve terfi çukuru gibi yalnız tahliye gereken işlerde doğru araç vidanjördür.
Temizlikten sonra hat yeniden tıkanırsa hangi hizmet gerekir?
İkinci bir temizlik değil, kamera muayenesi. Hat her temizlikten sonra tekrar doluyorsa sorun kir değil, geometridir: ters eğim, kaçık ek, içeri girmiş branşman ya da çökme. Muayenenin ardından freze ya da rehabilitasyon gerekir. Ayrıntı: Kanal sürekli tıkanıyorsa: kökten teşhis rehberi.
Kamera raporundan sonraki onarımı da siz mi yapıyorsunuz?
Evet, isterseniz. Aynı ekip kökü frezeler, uygun hatta CIPP astar çeker, gerekiyorsa hattı yeniler. Raporu kodlara dayandırarak yazarız: bulgunun kodu ve metresi videoda görünür; ikinci bir firmaya doğrulatabilirsiniz.
Kanal bakımında çekilen atık nereye götürülür?
Yetkili bertaraf ve döküm noktalarına. Kurumsal işlerde tonaj, taşıma ve bertaraf kayıtları dosyanıza teslim edilir. Atık, komşu bacaya veya yağmur suyu hattına boşaltılmaz.
Kanal temizliği ihalesinde iş nasıl ölçülür ve belgelenir?
Temizlik metre, ızgara ve baca temizliği adet, atık taşıma sefer ya da ton ölçüsüyle ölçülür. Her hakedişe temizlenen hattın listesi, temizlik öncesi ve sonrası kamera kaydı, atığın taşıma ve bertaraf belgeleri eklenir; idarenin istediği raporlama biçimine uyarız.
Tek seferlik iş mi, bakım sözleşmesi mi daha uygun?
Aynı bölgeden gelen çağrı sayısı artıyor ve her seferinde ayrı teklif süreci işletiliyorsa ya da şebekenin durumu hakkında güncel veri yoksa bakım sözleşmesi uygundur: planlı bakım, arıza müdahalesi ve küçük onarımlar tek sözleşmede toplanır.
Tek tek çağrı üzerine iş yaptırmakla sözleşmeli işletmenin farkı şudur: çağrı modelinde arıza beklenir, sözleşme modelinde bakım takvime bağlanır.
Başka sorular için: Sıkça Sorulan Sorular
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Kanal Temizliği ve Görüntüleme
Kartaltepe Mah. 1. Cihan Sk. No:10 D:6, 34295 Küçükçekmece / İstanbul