Çatı ve Teras
Çatı, binanın en üst kabuğunda su yalıtımı, ısı yalıtımı, buhar dengesi ve yağmur suyu tahliyesini tek katman dizilimiyle çözen yapı elemanıdır.
Çatının işi suyu tutmak değil, suyu yönetmektir. Yalıtımı doğru yapıp tahliyeyi yanlış hesaplayan çatı, ilk sağanakta yük altında kalır.
01
Ne zaman gerekir?
- Teras tavanında leke, kabarma veya damlama başladı.
- Kiremit çatıda kayma, kırılma, kar/rüzgâr sonrası sızıntı var.
- Çatı arası soğuk, son kat daireler ısınmıyor; kışın buz sarkıtı oluşuyor.
- Fabrika/depo çatısında sandviç panel yenilenecek ya da çatı GES kurulacak.
- Sağanakta çatı süzgeçleri yetersiz kalıyor, parapet üstünden su taşıyor.
- Teras yeşil çatı veya gezilebilir sosyal alan olarak yeniden kurgulanacak.
02
Nasıl yapıyoruz?
- Teşhis. Termal kamera ile ıslak yalıtım bölgesi haritası, nem ölçümü, gerekirse tahribatlı numune (karot) alınıp katman dizilimi tespit edilir. Mevcut süzgeç ve iniş boruları debisi kontrol edilir.
- Hidrolik hesap. Çatı alanı ve tasarım yağış şiddetine göre tahliye debisi; yerçekimli mi sifonik mi olacağına burada karar verilir (TS EN 12056-3).
- Katman tasarımı. Eğim betonu/eğim şapı, buhar dengeleyici, ısı yalıtımı, ayırıcı katman, su yalıtımı, koruma. Yoğuşma hesabı yapılır.
- Söküm ve yüzey hazırlığı. Mevcut katman kaldırılıyorsa aynı gün kapatılacak alan kadar açarız; parapet, baca ve tesisat dibi onarımı.
- Uygulama. Membran/örtü serimi ve bindirme kaynağı, pah ve parapet dönüşleri, süzgeç flanş bağlantısı, mekanik tespit veya balast.
- Test ve tahliye devreye alma. 48 saat su tutma testi, süzgeç akış denemesi, inişlerin kolektöre bağlantısının doğrulanması, bakım planı teslimi.
03
Kullandığımız ekipman ve teknoloji
Termal kamera, kapasitif nem ölçer, karot alma seti, dron ile çatı muayenesi (erişimi zor ve kırılgan çatılarda), şalome ve sıcak hava kaynak makinesi, mekanik tespit vidalama sistemi, airless püskürtme (poliüre), sifonik sistem hidrolik hesap yazılımı, endoskopik kamera (iniş borusu içi), yüksekte çalışma yaşam hattı ve ankraj sistemleri.
04
Uygulama aralığı / kapasite
| Çatı tipi | Eğim aralığı | Örtü / sistem |
|---|---|---|
| Kiremit çatı | %33–%100 (18°–45°) | Kil veya beton kiremit, altta nefes alan örtü |
| Metal kenetli çatı | %5–%100 | Alüminyum/çinko-titanyum, dik kenet |
| Sandviç panel çatı | %5–%15 | Taş yünü veya PIR dolgulu panel, 40–120 mm |
| Membranlı düz çatı | %2–%5 | Bitümlü membran veya sentetik (TPO/PVC) örtü |
| Ters çatı (gezilebilir) | %2–%3 | Membran + XPS + geotekstil + karo/çakıl |
| Yeşil çatı (ekstansif) | %2–%5 | Köke dayanıklı membran + drenaj + 8–15 cm bitki katmanı |
| Otopark üstü teras | %2 | Poliüre + koruma + drenaj levhası + kaplama |
Teras çatı katman dizilimi (aşağıdan yukarı):
Tabloyu göster7 satır
| Klasik teras çatı | Ters (invert) çatı |
|---|---|
| Taşıyıcı döşeme | Taşıyıcı döşeme |
| Eğim betonu (%2) | Eğim betonu (%2) |
| Buhar dengeleyici | Astar |
| Isı yalıtımı (EPS/taş yünü) | Su yalıtımı (membran) |
| Su yalıtımı (membran) | Isı yalıtımı (XPS) |
| Ayırıcı + koruma betonu | Geotekstil ayırıcı |
| Son kat | Çakıl balast veya kaideli karo |
05
Sifonik çatı drenajı
Sifonik sistemde iniş borusu tam dolu akışa geçirilir; boru içinde oluşan negatif basınç suyu emerek tahliye eder.
Sonuç: daha az iniş noktası, daha küçük çap, yatay kolektörde eğim gerekmeden uzun mesafe.
Tabloyu göster5 satır
| Karşılaştırma | Yerçekimli | Sifonik |
|---|---|---|
| Yatay hatta eğim | Gerekli (%0,5–%1) | Gerekmez |
| İniş sayısı (10.000 m² çatı) | Tipik 20–30 | Tipik 4–8 |
| Boru çapı | Büyük | Küçük |
| Kolon içi düşey hat | Çok sayıda | Az sayıda |
| Uygunluk | Konut, küçük çatı | Fabrika, depo, AVM, hangar |
Tasarım yağış şiddeti bölgeye ve seçilen tekerrür aralığına göre TS EN 12056-3 esaslı belirlenir; sanayi çatılarında tipik olarak 0,02–0,05 l/s·m² aralığı kullanılır. Hesabı yapmadan sistem tipi önermeyiz.
06
Uyduğumuz standart ve mevzuat
Standart ve yönetmelik listesi10
- TS EN 12056-3
- — Yağmur suyu tahliyesi, çatı drenajı hesabı
- TS EN 1253
- — Çatı ve döşeme süzgeçleri
- TS EN 13707 / TS EN 13956
- — Bitümlü ve sentetik su yalıtım örtüleri
- TS EN 13948
- — Köke dayanıklılık (yeşil çatı)
- TS EN 1304 / TS EN 490
- — Kil kiremit ve beton kiremit
- TS EN 14509
- — Yalıtımlı sandviç paneller
- TS EN 14782 / 14783
- — Metal çatı ve cephe levhaları
- TS 825 ve BEP Yönetmeliği
- — çatı U değeri sınırları
- Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği
- — teras ve çatı su yalıtımı esasları
- TS EN 1991-1-3 / 1-4
- — Kar ve rüzgâr yükleri
07
Kimler için?
Site ve apartman yönetimleri, fabrika ve lojistik depo sahipleri, AVM ve otel işletmeleri, hastane ve okul idareleri, OSB'de tesis yatırımcıları, ana yükleniciler, çatı GES yatırımcıları, kamu idareleri.
08
Fiyatı ne belirler?
- Mevcut katmanın sökülüp sökülmeyeceği — söküm, atık taşıma ve depolama bedeli m² fiyatının içinde değildir.
- Çatı geometrisi — baca, aydınlatma feneri, havalandırma, mesnet ayağı sayısı; detay metretülü m²'den daha belirleyicidir.
- Su yalıtım sistemi — bitümlü membran, sentetik örtü, poliüre; ömür ve garanti farklıdır.
- Isı yalıtımı kalınlığı — TS 825 çatı U sınırı ve derece-gün bölgesi.
- Tahliye sistemi — yerçekimli mi sifonik mi; sifonik hesap ve boru sistemi ilk yatırımı artırır, düşey hat sayısını azaltır.
- Erişim ve emniyet — vinç, yaşam hattı, kırılgan çatıda güvenlik ağı.
- Çatının kullanımda kalması — üretim durmadan çalışma, gece vardiyası.
- Yeşil çatı / gezilebilir teras kurgusu — drenaj katmanı, bitki toprağı ve statik ilave yük kontrolü.
09
Sıkça sorulan sorular
Mevcut membranın üstüne yeni membran serilir mi?
Mevcut katman kuru, yapışkan ve taşıyıcıya bağlıysa serilebilir. Ancak yalıtım kalınlığının içinde su varsa üstünü kapatmak sorunu hapseder. Karot ve nem ölçümü olmadan "üstüne serelim" demeyiz.
Ters çatı neden daha uzun ömürlü?
Membran, ısı yalıtımının altında kaldığı için UV'den, dolu ve mekanik hasardan, gece-gündüz arası ani sıcaklık farkından korunur. Bu, örtünün yaşlanma hızını belirgin biçimde yavaşlatır.
Sifonik sistem her çatıya uygun mu?
Değil. Sifonik sistem, dolu akışı kurabilmek için yeterli çatı alanı ve yeterli düşey yükseklik ister. Küçük konut çatılarında avantaj sağlamaz; fabrika, depo, AVM ve hangar gibi geniş çatılarda üstündür.
Çatıdan gelen suyu nereye veriyorsunuz?
İniş borusundan bina çevresindeki toplama hattına, oradan parsel bacasına ve kolektöre. Yağmur suyu şebekesi ve dere deşarj tarafı bizim asıl işimiz olduğu için çatı süzgecinden şehir hattına kadar tek sorumlu tarafız — arada yüklenici değişmez.
Yağmur suyunu depolayıp kullanabilir miyiz?
Kullanabilirsiniz. Filtre, ilk yıkama (first flush) ayırıcısı, depo ve hidrofor ile bahçe sulaması ve rezervuar besleme mümkündür. Geri kazanımın kaç m³/yıl olacağını çatı alanı ve bölge yağış verisiyle hesaplayıp veririz.
Çatı GES kurulacak, yalıtımı ne zaman yapmalıyım?
Panel montajından önce. Panel kurulduktan sonra membran yenilemek, sökme-takma maliyeti nedeniyle işi 2 katına çıkarır. Çatı ömrü panel ömründen kısaysa önce çatıyı yenileriz.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Çatı ve Teras
Küçükçekmece / İstanbul