İçeriğe geç
TEMELSOYYAPI, ALTYAPI VE İNŞAAT
Sahada her hattın bir rengi vardır — menüdeki renkler de o kodu izler Yetmiş sekiz hizmetin tamamı →
01 — Hat yapımı, yenileme ve onarım

Zemin ve Kazı İşleri

Kısa cevap

Zemin ve kazı işleri; altyapı veya yapı imalatı için gereken boşluğun kontrollü biçimde açılması, kazı yüzeylerinin göçmeye karşı şev veya iksa ile emniyete alınması, taşıma gücü yetersizse zeminin fore kazık ya da jet grouting ile iyileştirilmesi ve imalat bittikten sonra dolgunun tabaka tabaka sıkıştırılarak geri doldurulması işlerinin tamamıdır.

Hat yapımıDN700 · −3,00 m
Açık hendekte iksa kurulmuş, ekskavatör yeni boruyu askıya alıp indiriyor, hendek içinde ve dışında iki işçi; sağda hendeğin kapatılmış hâli: kum yatak, boru, sıkıştırılmış dolgu katmanları ve yeni asfalt kaplamaİksalı hendekboru indiriliyorDolgu ve üstyapıyol eski hâline
Kazı · iksa · yatak · boru · test · dolgu · üstyapıYedi adım tek yüklenici

Temelsoy bu işi kanal hattının kendisiyle birlikte yapar. Kazıyı açan ekip, boruyu döşeyen ekip ve asfaltı kapatan ekip aynı sözleşmenin altındadır; idare tek yükleniciyle muhatap olur.

01

Alt hizmetlerimiz

Alt hizmetlerimiz
HizmetNe zaman devreye girer?
Kazı, hafriyat ve dolguHer kazı işinin çekirdeği: hendek/çukur kazısı, nakil, kontrollü geri dolgu
İksa sistemleriDerin ve şevlendirilemeyen kazılarda göçük emniyeti
Fore kazık ve jet groutingZemin taşımıyorsa, su geçirimsiz perde veya derin dayanma gerekiyorsa

Aynı ailedeki öteki hizmetler

Temsili görsel: çelik iksa kutusuyla desteklenen derin hendek; arkada ekskavatör
Temsili görsel: çelik iksa kutusuyla desteklenen derin hendek; arkada ekskavatör

02

Ne zaman gerekir?

  • Yeni bir isale, içme suyu veya kanalizasyon hattı döşenecek ve güzergâh boyunca 1,5–6 m derinlikte hendek açılması gerekiyor.
  • Mevcut hatta nokta arıza var; CCTV görüntülemede çökme, kırık veya yanlış eğim tespit edildi ve nokta kazı ile parça değişimi gerekiyor.
  • Kazı derinliği 1,50 m'yi geçiyor ve Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği gereği şev veya iksa zorunlu hale geldi; yol kenarı, bina dibi veya mevcut altyapı nedeniyle şev açmaya yer yok.
  • Zemin taşımıyor: yeraltı su seviyesi yüksek, dolgu zemin var, komşu yapıya oturma riski taşınıyor. Fore kazık, jet grouting veya ankrajlı iksa devreye giriyor.
  • Terfi merkezi, arıtma yapısı, depo veya baca odası gibi derin ve geniş bir kazı çukuru açılacak.
  • Önceki dolgu oturmuş: kanal üstü asfalt çökmüş, tekrar tekrar yama yapılıyor. Sorun boruda değil, sıkıştırılmamış dolgudadır.

03

Nasıl yapıyoruz?

  1. Güzergâh tespiti ve mevcut altyapı taraması.
    Kurum plankoteleri, AYKOME/altyapı koordinasyon kayıtları ve yer radarı (GPR) ile elektrik, doğalgaz, telekom ve mevcut su-kanal hatları işaretlenir. Kritik kesişimlerde el ile araştırma çukuru (test pit) açılır.
  2. Zemin değerlendirmesi ve kazı yöntemi seçimi.
    Zemin etüdü raporu, SPT değerleri ve yeraltı su seviyesine göre şev açısı ya da iksa tipi belirlenir. Kaya varsa kırıcı, hidrolik çatlatıcı veya kontrollü kesme yöntemi planlanır.
  3. Ruhsat, trafik ve emniyet düzeni.
    Kazı ruhsatı ve teminat işlemleri tamamlanır, trafik yönlendirme projesi uygulanır, kazı çevresi bariyerlenir, geceleri ışıklı ikaz konur.
  4. Kazı ve iksa.
    Kazı tabaka tabaka ilerler; iksa elemanı kazıyla eş zamanlı yerleştirilir. İksasız çalışılan kesitte kazı kenarında hiçbir personel bulunmaz. Su varsa wellpoint veya dalgıç pompayla kuruda çalışma sağlanır.
  5. İmalat ve kabul.
    Boru yatağı serilir, imalat yapılır, sızdırmazlık/geometri kontrolü (gerekiyorsa CCTV ile) yapılır. Kabul edilmeden dolguya geçilmez.
  6. Kontrollü geri dolgu ve sıkıştırma.
    Boru üstü 30 cm hafif ekipmanla, üstü 20–30 cm gevşek tabakalar halinde silindir/kompaktörle sıkıştırılır. Her tabakada nükleer yoğunluk ölçer veya kum konisi ile Proctor yüzdesi kontrol edilir; sonuçlar tutanaklanır.
  7. Üstyapının kapatılması.
    Granüler temel, astar/yapışma tabakası ve BSK asfalt ya da kilit parke ile yüzey eski haline döner. Bu adım bizde ayrı bir yüklenicinin işi değildir. Kazı bahçe, avlu ya da otopark betonundan geçtiyse o beton da kalıp, demir ve betonla bizde yeniden yapılır: beton, kalıp ve demir işleri.
Temsili görsel: palplanş iksalı derin kazı çukurunda radye donatısı
Temsili görsel: palplanş iksalı derin kazı çukurunda radye donatısı

04

Kullandığımız ekipman ve teknoloji

Listenin tamamı10
  • Paletli ekskavatör (13–24 ton sınıfı, 0,6–1,4 m³ kova), mini ekskavatör (3–8 ton, dar sokak ve bahçe içi)
  • Beko loder, kepçe-kazıcı kombinasyonu
  • Hidrolik kırıcı ve kaya çatlatıcı ataşmanları
  • Hendek kazı kovası, temizleme kovası, eğim (tilt) kovası
  • Kazı emniyet kasası (trench box) ve ayarlanabilir çelik yayıcılar
  • Çelik palplanş ve vibratörlü çakma başlığı
  • Fore kazık makinesi (kelly ve CFA konfigürasyonu), jet grouting delgi makinesi ve yüksek basınç pompası
  • Wellpoint kuyu sistemi, dalgıç ve mazot pompalar
  • Sıkıştırma grubu: tandem silindir, tek bandajlı vibrasyonlu silindir, yürür tip kompaktör (wacker), plaka vibratör
  • Kontrol ekipmanı: nükleer yoğunluk ölçer, kum konisi seti, plaka yükleme deney takımı, lazer eğim seti, GNSS/RTK ölçüm

05

Uygulama aralığı ve kapasite

Uygulama aralığı ve kapasite
ParametreAralık
Hendek genişliği0,60 – 2,50 m (boru çapı + iki yanda 30–50 cm çalışma payı)
Kazı derinliği (hendek)0,80 – 8,00 m
Kazı derinliği (çukur/temel, iksalı)12 m'ye kadar
Sıkıştırma tabaka kalınlığı20–30 cm gevşek / 15–20 cm sıkışmış
Hedef sıkışmaYol dışı %92–95, yol altı %95–98 (Modifiye Proctor)
Şev açısı (sıkı kum-çakıl)1D : 1Y ≈ 45°
Şev açısı (suya doygun / gevşek dolgu)1,5–2D : 1Y ≈ 27–34°

06

Uyduğumuz standart ve mevzuat

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 05.10.2013 / 28786), Ek-4
— kazı, kuyu, yeraltı işleri
TS 8853
— Kazı ve iksa işlerinde emniyet kuralları
TS EN 1610
— Kanalizasyon hatlarının döşenmesi, boru yatağı ve dolgu sınıfları
TS 1900-1
— Zemin laboratuvar deneyleri; kompaksiyon (Standart/Modifiye Proctor)
  • ASTM D1556 (kum konisi) ve ASTM D6938 (nükleer yoğunluk ölçümü)
  • TS EN 1997-1 (Eurocode 7) — Geoteknik tasarım
  • Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (RG 18.03.2004 / 25406)
  • İlgili belediyenin AYKOME/altyapı kazı ruhsat ve üstyapı bedeli yönetmeliği
  • İdare özel teknik şartnameleri (İSKİ, ASKİ, İZSU, TESKİ) ve KTŞ ilgili kısımları

07

Kimler için?

  • Belediyeler ve su-kanal idareleri (İSKİ, ASKİ, İZSU, TESKİ ve benzeri)
  • Organize sanayi bölgesi müdürlükleri
  • Ana yükleniciler — altyapı ve zemin paketinin taşeronluğu
  • Fabrika ve tesis işletmeleri (proses hattı, yağmur suyu, saha altyapısı)
  • Site, AVM, otel ve hastane yönetimleri
  • Karayolları ve öteki kamu kurumlarının işlerinde alt yüklenici olarak

08

Fiyatı ne belirler?

  1. Zemin sınıfı.
    Kum-çakıl kazısı ile sert kaya kazısı arasında birim maliyet 4–6 kat değişir.
  2. Kazı derinliği ve genişliği.
    Derinlik arttıkça hem hacim hem iksa gereksinimi artar; 4 m üstü kazılarda maliyet doğrusal değil, basamaklı yükselir.
  3. İksa tipi ve geri alınabilirliği.
    Trench box kiralık ve tekrar kullanılır; palplanş çakılır ve çekilir; ankrajlı sistem projelendirme ve zemin ankrajı maliyeti getirir.
  4. Yeraltı su seviyesi.
    Su tahliyesi, wellpoint sistemi ve sürekli pompaj ayrı bir maliyet kalemidir.
  5. Hafriyat nakil mesafesi ve döküm sahası ücreti.
    Şehir içi işlerde kazı ve taşıma bedelinin %55–70'i taşımadır.
  6. Mevcut altyapı yoğunluğu.
    Elektrik, doğalgaz ve telekom hatlarının sık olduğu güzergâhta makineli kazı yerine el kazısına düşülür; ilerleme hızı düşer.
  7. Çalışma saati kısıtı.
    Ana arterlerde gece çalışması, trafik yönlendirme ve ek vardiya maliyeti doğurur.
  8. Üstyapı kapatma kapsamı.
    Kazı bedeline asfalt/parke yenilemesinin dahil olup olmadığı — tek yükleniciyle yapıldığında toplam maliyet ayrı ihalelere göre genelde daha düşük çıkar.

09

Sıkça sorulan sorular

Kaç metre derinlikten sonra iksa zorunlu?

Uygulamada 1,50 m eşik kabul edilir. Bu derinliği geçen ve şevlendirilemeyen her kazıda iksa yapılır. Ancak derinlik tek ölçüt değildir: gevşek dolgu, suya doygun kum veya yakın bina yükü varsa 1,20 m'de de iksa gerekir.

Şev mi açalım, iksa mı yapalım?

Yer varsa şev daha ucuzdur; kazı hacmi artar ama ekipman maliyeti yoktur. Yol, kaldırım, bina veya mevcut altyapı nedeniyle şev açacak alan yoksa iksa tek seçenektir. Karar zemin etüdü ve kesit çizimiyle verilir, gözle değil.

Kazıya alternatif var mı?

Var. Güzergâh uygunsa yatay delgi (HDD) veya mikrotünel ile yüzey hiç açılmadan hat geçirilebilir. Ana arter, dere geçişi, demiryolu altı veya asfaltı yeni yenilenmiş caddelerde kazısız yöntem çoğu zaman toplamda daha ekonomiktir. Güzergâhı iki yöntemle de fiyatlandırıp karşılaştırırız.

Dolgu neden çöküyor?

Neredeyse her zaman tek sebep: tabaka kalınlığı fazla ve sıkıştırma kontrolsüz. 80 cm dolguyu tek seferde atıp üstünden silindir geçirmek sıkıştırma değildir. Biz 20–30 cm gevşek tabakalarla ilerler, her tabakada yoğunluk ölçümü alır, sonucu tutanakla veririz.

Kazı sırasında mevcut hattı patlatırsanız ne olur?

Bu riski sıfırlamak için önce tarama yaparız; yine de kesişim noktalarında el kazısı zorunludur. Müdahale ekibimiz vardır; ayrıca kombine araç ve vidanjörümüz sahada olduğu için bir kanal hattı zarar görürse tahliyeyi ve geçici bypassı dışarıdan araç beklemeden kurarız.

Kazıdan sonra asfaltı siz mi kapatıyorsunuz?

Evet. Kanalı açan ekip asfaltı da kapatır. Kesme, granüler temel, yapışma tabakası ve BSK serimi aynı sözleşme kapsamındadır; idare ikinci bir yükleniciyle uğraşmaz, garanti tek elde toplanır.

Başka sorular için: Sıkça Sorulan Sorular

İletişim

Önce yerinde görelim.

Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.

Konu Zemin ve Kazı İşleri