Temel ve Perde Drenajı (Bina Çevresi Drenajı)
Temel ve perde drenajı; bodrum duvarlarının (perdelerin) dışında ve temel seviyesinde döşenen delikli drenaj borusu, filtre malzemesi ve geotekstilden oluşan, zemindeki suyu yapıya basınç yapmadan toplayıp kontrol bacası ve drenaj kuyusu üzerinden uzaklaştıran sistemin yapımıdır. Su yalıtımını korur, bodrumun su ve nem almasını önler.
Temelsoy bu konuda İstanbul ve çevresinde hizmet verir; şehir dışındaki ve yurt dışındaki işler projeye ve ihaleye göre değerlendirilir.
Temel drenajını yeni binada kaba inşaatla birlikte, mevcut binada perde çevresini açarak sonradan yaparız: kazı, perde yüzünün yalıtımı ve korunması, boru döşeme, kuyu ve pompa bağlantısı aynı ekipte yürür; müteahhitlerin ve kamu ile özel sektör ihalelerini alan ana yüklenicilerin drenaj kalemini alt yüklenici olarak da üstleniriz. Bu iş, perde drenajı, bina çevresi drenajı ya da bodrum drenajı adlarıyla da bilinir.
Temsili görseller 3 görsel
01
Temel ve perde drenajı ne zaman gerekir?
- Bodrum, otopark ya da asansör kuyusu su alıyor. Duvar dibinde ıslaklık, derzden sızıntı ya da tabanda göllenme var.
- Yeraltı su seviyesi yüksek ya da arsada sızıntı suyu var. Kazıda su çıkmış, zemin etüdü suyun temel kotuna yakın olduğunu gösteriyor.
- Yeni bina ya da kentsel dönüşüm binası yapılıyor. Bodrum perdeleri toprağa gömülecek; yalıtım projesine drenaj da girecek.
- Eğimli arazide bina var. Yukarı kottan gelen su perdenin arkasında birikip duvara yükleniyor.
- Bahçede ve bina çevresinde su birikiyor. Bahçe drenajı ile bina çevresindeki drenaj aynı sistemde çözülebilir.
Bodrumu su basmasının üç ayrı nedeni vardır ve çözümleri farklıdır:
| Neden | Belirtisi | Çözüm |
|---|---|---|
| Kanalizasyonun geri basması | Su sağanakta bodrumdaki giderden ve rögar ağzından gelir | Geri akış önleyici (çekvalf), pompalı bodrum gideri, şebeke bağlantısının kontrolü |
| Yüzey suyu | Su yağışta rampadan, kapı ve pencere boşluğundan girer | Rampa önünde kanal ızgarası, saha eğimi, yağmur suyu hattı |
| Yeraltı suyu | Su duvardan ve tabandan, yağıştan bağımsız ya da günler sonra sızar | Temel ve perde drenajı, su yalıtımı, drenaj kuyusu ve pompa |
Suyun nereden geldiğini ayırmak için: Sağanak sonrası su baskını: yağmur suyu hattı mı, kanalizasyon mu suçlu? Hangi durumda drenaj, hangisinde yalıtım gerektiğini bodrumu su basıyorsa drenaj mı, yalıtım mı gerekir? yazısında anlatıyoruz.
02
Temel ve perde drenajı: nasıl yapıyoruz?
- Nedeni buluyoruz. Suyun kanalizasyondan mı, yüzeyden mi, zeminden mi geldiği yerinde bakılarak, gerekiyorsa kanal görüntüleme ile ayrılır; zemin etüdü ve kazıdaki su seviyesi okunur.
- Kazı ve iksa. Perde çevresi temel kotuna kadar açılır; derin ve dar kazıda şev ya da iksa uygulanır. Kazı sırasında su çıkarsa kazıda su düşürme yapılır.
- Perde yüzü. Perde yüzü temizlenir, onarılır ve projedeki su yalıtımı uygulanır; yalıtım dolgu sırasında zarar görmesin diye koruma ve drenaj levhasıyla örtülür (su ve ısı yalıtımı).
- Drenaj borusu döşeme. Temel seviyesinde, geotekstil ve yıkanmış çakıl filtre malzemesi içine delikli drenaj borusu, kontrol bacasına doğru kesintisiz eğimle döşenir; boru çapı ve eğimi projede belirlenir.
- Kontrol bacaları ve drenaj kuyusu. Hat köşelerinde ve yön değişimlerinde temizleme için kontrol bacası, hattın en düşük noktasında drenaj kuyusu yapılır.
- Tahliye. Toplanan su cazibeyle ya da kuyudaki dalgıç pompayla idarenin izin verdiği tahliye noktasına verilir; istenirse depoda toplanır.
- Dolgu ve yüzey. Perde arkası kontrollü dolguyla kapatılır; bahçe, kaldırım ya da beton yüzey eski hâline getirilir. Hat suyla denenerek ve kamerayla kayda alınarak teslim edilir.
03
Drenaj kuyusu ve dalgıç pompa
Tahliye noktası drenaj borusundan yüksekteyse su cazibeyle uzaklaştırılamaz; bu durumda su en düşük noktadaki drenaj kuyusunda (toplama kuyusu, pompa çukuru) toplanır ve dalgıç pompayla basılır.
Pompa, şamandırayla su seviyesine göre kendiliğinden çalışır ve kuru çalışmaz; basma hattına geri akışı önleyen çekvalf konur.
Pompanın arızalanması bodrumu yeniden su altında bırakabileceği için asıl ve yedek iki pompa ile seviye alarmı öneririz. Kuyunun ve pompanın belirli aralıklarla bakımı, kuyuda biriken tortunun alınması da işin parçasıdır.
04
Yeraltı suyu tahliyesi ve toplanan suyun kullanılması
Yeraltı suyu tahliyesi, kazı süresince yapılan geçici su düşürmeden farklıdır: bina ömrü boyunca çalışan kalıcı bir sistemdir.
Drenajla toplanan suyun nereye verileceği ve bağlantı koşulu ilgili idarenin iznine bağlıdır.
Toplanan yeraltı suyunu atmak yerine bir depoda biriktirip bahçe sulamasında ya da binada içme suyu dışındaki işlerde kullanmak da mümkündür. Bunun için depo, filtre ve pompa, yağmur suyu toplama sistemiyle aynı biçimde kurulur: yağmur suyu toplama ve depolama.
Yeraltı suyunun kullanılması izne bağlı olabilir; gerekirse ilgili kurumun görüşü alınır ve sistem bu görüşe göre kurulur.
05
Mevcut binaya sonradan drenaj
Bina oturduktan sonra da perde drenajı yapılabilir; ama yeni binadan daha dikkatli bir iştir.
Perde çevresi parça parça açılır; bina temelinin ve komşu yapıların güvenliği için kazı derinliği ve sırası mühendis kontrolünde belirlenir, bahçe duvarı, kaldırım ve altyapı hatları korunur. Perde yüzünün yalıtımı yenilenir, drenaj hattı ve kuyusu kurulur, açılan yüzey eski hâline getirilir.
Dışarıdan kazı yapılamayan yerlerde içeriden çözümler (taban drenaj kanalı ve pompalı kuyu, içten yalıtım) değerlendirilir; bunların sınırını işe başlamadan söyleriz.
06
Temel ve perde drenajı: kullandığımız ekipman ve teknoloji
Projelerde paletli ekskavatör (kato), beko loder (JCB), mini ekskavatör, hafriyat kamyonu ve tırla çalışırız; operatörlü iş makinesi ve kamyon kiralarız. Bina çevresindeki dar kazıda mini ekskavatör ile el kazısı birlikte kullanılır; işi deneyimli usta ve saha ekipleri, mühendis kontrolünde yürütür.
Ekipman listesi 8 kalem
- Mini ekskavatör, beko loder, kutu iksa
- Delikli drenaj borusu, geotekstil, yıkanmış çakıl filtre malzemesi
- Drenaj ve koruma levhası
- Prefabrik kontrol bacası ve drenaj kuyusu elemanları
- Şamandıralı dalgıç pompa, çekvalf, seviye alarmı
- Lazer eğim aleti ve nivo
- Kanal kamerası — drenaj hattının teslim kaydı
- Plaka vibratör ve kompaktör
07
Temel ve perde drenajı: uyduğumuz standart ve mevzuat
Standart ve yönetmelik listesi 6 madde
- Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği
- — toprakla temas eden temel, döşeme ve bodrum duvarlarında su yalıtımı
- TS EN 752
- — Bina dışı drenaj ve kanalizasyon sistemleri
- TS EN 1610
- — Hatların döşenmesi ve deneyleri
- TS EN 124
- — Kapak ve ızgara yük sınıfları
- İlgili su ve kanalizasyon idaresinin bağlantı ve deşarj yönetmeliği
- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
- — kazı ve iksa
08
Temel ve perde drenajı ihalesinde iş kalemleri
Tabloyu göster 9 satır
| İş kalemi | Birim | Kapsam notu |
|---|---|---|
| Perde çevresi kazısı | m³ | El ya da makine kazısı ayrı kalem olabilir |
| Delikli drenaj borusu temini ve döşenmesi | m | Çap ve boru cinsi projede yazılır |
| Filtre malzemesi temini ve serilmesi | m³ | Yıkanmış çakıl |
| Geotekstil serilmesi | m² | Boru ve filtre çevresinde |
| Drenaj ve koruma levhası | m² | Perde yalıtımının üstünde |
| Kontrol bacası | adet | Köşe ve yön değişimlerinde |
| Drenaj kuyusu (pompa çukuru) imalatı | adet | Hattın en düşük noktasında |
| Dalgıç pompa temini ve montajı | adet | Asıl ve yedek pompa, şamandıra, çekvalf |
| Geri dolgu ve sıkıştırma | m³ | Şartnamedeki sıkışma değeriyle |
Kalem adları idareye ve projeye göre değişir. Bir kalemin kazıya, yalıtıma ya da boru kalemine dahil olup olmadığı idarenin birim fiyat tarifinde ve şartnamede tanımlanır; tabloda miktar ve fiyat yoktur.
09
Temel ve perde drenajı kimler için?
- Müteahhitler ve ana yükleniciler — konut, ticari ve kamu binalarında drenaj kalemi, alt yüklenici olarak
- Kentsel dönüşüm projeleri — bodrumlu yeni binalar
- Site yönetimleri — otopark, bodrum ve bahçe
- Bireysel bina sahipleri — su alan bodrum, sonradan drenaj
- Fabrika, depo ve otopark yapıları — bodrum ve rampa
10
Temel ve perde drenajı fiyatını ne belirler?
- Yeni bina mı, mevcut bina mı. Mevcut binada kazı parça parça ilerler; yüzey ve çevre yapılar korunur.
- Kazı derinliği ve iksa. Temel kotu derinleştikçe kazı hacmi ve iksa ihtiyacı artar.
- Yeraltı suyu. Kazı sırasında su düşürme gerekiyorsa ayrı iş kalemi doğar.
- Perde yüzünün durumu. Yalıtımın yenilenmesi, perde onarımı ve koruma levhası.
- Tahliye yolu. Cazibeyle tahliye mi, drenaj kuyusu ve pompa mı; tahliye noktasının uzaklığı.
- Erişim. Dar bahçe, komşu duvarı, kaldırım ve altyapı hatları.
- Yüzeyin yeniden yapılması. Bahçe, beton, kilit parke ya da asfalt.
11
Temel ve perde drenajı: sıkça sorulan sorular
Temel drenajı ile su yalıtımı aynı iş mi?
Hayır, birbirini tamamlayan iki iştir. Su yalıtımı perde yüzünü suya karşı kaplar; temel drenajı perde arkasında biriken suyu toplayıp uzaklaştırarak yalıtımın üzerindeki basıncı kaldırır. Drenaj yalıtımın yerini tutmaz, onu korur; yeraltı suyu olan arsada ikisi birlikte yapılır.
Drenaj kuyusundaki pompa durursa ne olur?
Kuyu dolar ve su yeniden perdeye ve bodruma yüklenir; bu yüzden pompa seçimi kadar yedeği de önemlidir. Asıl ve yedek iki pompa, şamandıra ile seviye alarmı ve elektrik kesintisinde ne yapılacağının planını öneririz; kuyunun ve pompanın bakımı belirli aralıklarla yapılmalıdır.
Mevcut binaya sonradan perde drenajı yapılabilir mi?
Çoğu binada yapılabilir. Perde çevresi mühendis kontrolünde parça parça açılır, yalıtım yenilenir, drenaj hattı ve kuyusu kurulur. Dışarıdan kazı yapılamıyorsa içeriden taban kanalı ve pompalı kuyu gibi seçenekler değerlendirilir; hangisinin uygun olduğunu keşifte söyleriz.
Drenajla toplanan su kanalizasyona verilebilir mi?
Bunu ilgili idare belirler. Drenaj suyu yağmur suyu gibi temiz sudur; atıksu hattına verilmesi arıtma tesisine gereksiz debi getirir. Bu yüzden bağlantı noktası ve koşulu proje aşamasında idarenin izniyle kesinleşir.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Temel ve Perde Drenajı (Bina Çevresi Drenajı)
Kartaltepe Mah. 1. Cihan Sk. No:10 D:6, 34295 Küçükçekmece / İstanbul