Statik, Mekanik ve Elektrik Proje
Statik, mekanik ve elektrik projeler; mimari projede tanımlanan yapının deprem altında nasıl ayakta kalacağını, içinde suyun-havanın-ısının nasıl dolaşacağını ve enerjinin nasıl dağıtılacağını hesapla kanıtlayan ruhsat eki mühendislik dosyalarıdır.
Bu üç disiplin mimari projeyle aynı anda ilerlemek zorundadır. Ayrı ayrı, birbirini görmeden üretildiğinde ortaya çıkan çakışmalar şantiyede kırılıp yeniden yapılarak çözülür.
01
Ne zaman gerekir?
- Ruhsat başvurusunda. Zemin etüdü + statik + mekanik + elektrik olmadan dosya kabul edilmez.
- Mevcut yapıyı güçlendirecek veya kat ilave edeceksiniz. Performans analizi ve güçlendirme projesi gerekir.
- Fabrika, hastane, otel, AVM veya veri merkezi yapıyorsunuz. Bu yapılarda maliyetin ve işletme giderinin büyük kısmı mekanik-elektrikte oluşur.
- Enerji ve yangın mevzuatına uyum gerekiyor. Sprinkler, basınçlandırma, duman tahliye, yangın algılama projeleri itfaiye onayına tabidir.
- Kapasite artışı yapıyorsunuz. Trafo, jeneratör, kompanzasyon veya soğutma kapasitesi mevcut yükü karşılamıyor.
02
Nasıl yapıyoruz?
- Zemin ve temel etüdü. Sondaj kuyuları, SPT/CPT/presiyometre, MASW/ReMi ile Vs30, laboratuvar deneyleri; zemin sınıfı (ZA–ZF), taşıma gücü, oturma, sıvılaşma analizi, temel tipi ve iksa önerisi.
- Taşıyıcı sistem tasarımı. Perde-çerçeve/çelik/prefabrik/yığma seçimi, model kurulumu, deprem ve modal analiz, düzensizlik ve göreli kat ötelemesi kontrolleri, kesit ve donatı çözümü.
- Mekanik tasarım. Isı kaybı-kazancı hesabı, HVAC, sıhhi tesisat, pis su ve yağmur suyu, doğalgaz iç tesisat, yangın söndürme, basınçlandırma ve duman tahliye, hidrolik hesaplar.
- Elektrik tasarımı. Yük dağılımı, pano tek hat şemaları, aydınlatma hesabı, topraklama ve yıldırımdan korunma, trafo-jeneratör-kompanzasyon, yangın algılama, zayıf akım ve EV şarj altyapısı.
- Disiplinler arası koordinasyon. Modeller federe edilir; sert ve yumuşak çakışmalar raporlanır, asma tavan içi kot planı ve şaft yerleşimi kilitlenir.
- Onay dosyaları. İtfaiye, doğalgaz dağıtım şirketi, elektrik dağıtım şirketi (TEDAŞ/BEDAŞ/OEDAŞ vb.), su-kanal idaresi görüşleri ve yapı denetim teslimleri.
03
Kullandığımız ekipman ve teknoloji
Statik: ETABS, SAP2000, ideCAD, ProtaStructure; TBDY-2018 tasarım spektrumu ve zaman tanım alanında analiz.
Zemin: rotari sondaj makinesi, SPT tijleri, sismik MASW/ReMi ekipmanı, akredite laboratuvar.
Mekanik: ısı kaybı ve TS 825 hesap yazılımları, kanal-boru çap ve hidrolik hesap araçları, Revit MEP.
Elektrik: DIALux (lux/aydınlatma raporu), kısa devre ve gerilim düşümü hesap araçları, Revit Electrical.
Mevcut yapılarda: beton karot, donatı tespiti (röntgen/ferroscan), schmidt çekici, endoskopik şaft muayenesi, termal kamera ile ısı köprüsü ve kaçak taraması.
04
Uygulama aralığı / kapasite
| Disiplin | Kapsam |
|---|---|
| Zemin ve temel etüdü | Sondaj + laboratuvar + rapor (Bakanlık formatı) |
| Statik / betonarme proje | Konut, ofis, sanayi; radye/münferit/sürekli/kazık temel |
| Çelik yapı projesi | Birleşim detayları, bulon-kaynak listesi, imalat resimleri |
| Mekanik tesisat projesi | HVAC, sıhhi, pis su, yağmur suyu, doğalgaz, yangın söndürme |
| Elektrik tesisat projesi | Kuvvetli/zayıf akım, trafo, jeneratör, paratoner, algılama |
| Yangın projesi (itfaiye onaylı) | Sprinkler, hidrant, basınçlandırma, duman tahliye, algılama |
| Güçlendirme projesi | Performans analizi + mantolama/perde ilavesi/FRP/mikrokazık |
05
Uyduğumuz standart ve mevzuat
Statik: TBDY-2018 · TS 500 · TS 498 · TS EN 1993 ve Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik · 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun · Zemin ve Temel Etüdü Uygulama Esasları (ÇŞİDB formatı).
Mekanik: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik · TS EN 12845 / NFPA 13 (sprinkler) · Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği · TS 825 · Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği · doğalgaz dağıtım şirketi iç tesisat teknik şartnameleri · su-kanal idaresi (İSKİ/ASKİ vb.) teknik şartnameleri · MMO teknik esasları.
Elektrik: Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği · Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği · Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği · TS EN 62305 · Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği · EMO teknik esasları.
06
Kimler için?
Tüm yapı sahipleri · müteahhitler ve ana yükleniciler · fabrikalar (endüstriyel çelik ve prefabrik yapılar) · OSB'ler · hastane, otel ve AVM yatırımcıları · veri merkezleri · kentsel dönüşüm ve güçlendirme işleri · kamu kurumları · yapı denetim kuruluşuyla süreç yürüten yatırımcılar.
07
Fiyatı ne belirler?
- Taşıyıcı sistem tipi. Betonarme, çelik, prefabrik veya karma; çelikte birleşim detayı yükü belirgin şekilde artar.
- Zemin sınıfı ve temel tipi. ZE/ZF zeminde kazıklı temel ve iksa, radyeye göre çok daha fazla hesap ve detay demektir.
- Yapı düzensizlikleri. Burulma, yumuşak kat, kısa kolon, geniş açıklık — her biri ek analiz.
- Mekanik-elektrik yoğunluğu. Hastane, laboratuvar ve veri merkezi, aynı m²'deki konuttan kat kat fazla iş yüküdür.
- Yangın sistemi kapsamı. Sprinkler + hidrant + gazlı söndürme + basınçlandırma + duman tahliye bileşimi.
- Sondaj metrajı. Kuyu sayısı, derinlik, sismik ölçüm ve laboratuvar deney seti.
- Onay muhatabı sayısı. İtfaiye, doğalgaz dağıtıcısı, elektrik dağıtım şirketi, su-kanal idaresi.
- BIM seviyesi ve çakışma analizi. LOD 350 koordinasyon istenirse ayrı kalem olarak fiyatlanır.
08
İlgili hizmetlerimiz
Avan ve uygulama projesi · BIM ve görselleştirme · Güçlendirme · Mekanik ve elektrik tesisat uygulaması · Hafriyat, iksa ve zemin iyileştirme · Kaçak su tespiti — şebekede kullandığımız akustik ve korelatör yöntemini bina içi tesisatta da uygularız: suyun nereden kaçtığını biliriz.
09
Sıkça sorulan sorular
Zemin etüdü olmadan statik proje yapılabilir mi?
Hayır. Zemin sınıfı ve tasarım spektrumu bilinmeden deprem hesabı kurulamaz. Etüt raporu, statik projenin girdisidir ve mevzuat gereği ruhsat dosyasında yer alır.
Kaç sondaj kuyusu gerekir?
Parsel alanı, yapı oturumu, kat adedi ve zemin değişkenliğine göre belirlenir; Bakanlık formatındaki esaslar minimum kuyu sayısı ve derinliğini tanımlar. Küçük bir parselde 2–3 kuyu yeterken, büyük bir yerleşkede onlarca kuyu gerekebilir. Sayıyı biz belirler, gerekçesini raporda yazarız.
Mekanik ve elektrik projeyi ucuza yaptırmanın zararı ne?
İki yerde ortaya çıkar: şaft ve asma tavan çakışmaları (şantiyede kırım-yeniden imalat) ve yanlış cihaz seçimi (ömür boyu enerji faturası). Proje bedelindeki tasarrufun karşılığını genelde ilk iki yılda işletme gideri olarak ödersiniz.
Yangın projesini itfaiye onaylatıyor musunuz?
Evet, yangın projesi hazırlanır ve ilgili itfaiye daire başkanlığına sunulur. Onay süresi idareye bağlıdır; şerhli dönüşlerdeki revizyonlar hizmete dâhildir.
Mevcut binamın güçlendirilmesi mümkün mü, yoksa yıkmalı mıyız?
Bunu performans analizi söyler. Karot, donatı tespiti ve mevcut proje incelemesiyle yapının deprem performansı belirlenir; güçlendirme maliyeti yeniden yapım maliyetinin belirli bir oranını aştığında yıkım daha rasyoneldir. Sayıları önünüze koyarız, kararı siz verirsiniz.
Temel altındaki zemini iyileştirebiliyor musunuz?
Evet. Mikrokazık ve jet grout uygulamalarını sahada biz yapıyoruz — bu yetkinlik altyapıdaki kazısız teknoloji ve sondaj deneyimimizden geliyor. Yapıyı yıkmadan altını sağlamlaştırırız.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Statik, Mekanik ve Elektrik Proje
Küçükçekmece / İstanbul