İçme Suyu Hattı Onarımı
İçme suyu hattı onarımı; patlayan, sızdıran ya da arızalanan basınçlı su borusunun, vananın veya servis hattının (abone bağlantısı), yeri kaçak tespitiyle bulunduktan sonra yalnız o noktada kazılarak onarılması ve hattın yeniden devreye alınmasıdır. Onarılan kesim basınç altında kontrol edilir, yıkanır ve dezenfekte edilir. Su borusu tamiri, patlak boru onarımı ve su hattı arıza onarımı da bu iştir.
Temelsoy bu konuda İstanbul ve çevresinde hizmet verir; şehir dışındaki ve yurt dışındaki işler projeye ve ihaleye göre değerlendirilir.
Onarım, Temelsoy'un ana işi olan hat yapımının ve yenilemenin parçasıdır: içme suyu hattını döşeyen ekip, patlayan hattı da onarır. Hattın geri kalanı sağlamsa sokak boydan boya açılmaz; yalnız arızalı kesim nokta kazıyla açılır. Aynı güzergâhta arızalar sıklaştıysa onarımla yetinmez, hattın yenilenmesini öneririz.
Temsili görseller 2 görsel
01
İçme suyu hattı onarımı ne zaman gerekir?
- Boru patladı ya da sızdırıyor. Yolda ya da kaldırımda su çıkıyor, zemin sürekli ıslak; ya da yüzeyde su yok ama basınç düştü, fatura arttı. Kaybın yeri kaçak su tespiti ile işaretlenir.
- Vana ya da servis hattı arızalandı. Sürgülü vana kapatmıyor ya da sızdırıyor, abone bağlantısı koptu, bağlantı kelepçesi sızdırıyor.
- İsale ya da terfi hattı tek noktada patladı. Bir bağlantı, vana ya da vantuz sızdırıyor, hattın geri kalanı sağlam. Basınçlı iletim hattının yapımı ve hidrolik darbe hesabı: isale ve terfi hattı.
- Hasar bir kesimle sınırlı. Hattın geri kalanı sağlam, tamamını yenilemek gerekmiyor; yalnız arızalı kesim onarılır.
02
Patlak su borusu nasıl onarılır?
- Arızanın yerini buluyoruz. Patlağın ve sızıntının yeri kaçak tespitiyle işaretlenir: metal boruda akustik dinleme ve korelatör, plastik boruda gerektiğinde izleyici gaz. Kazı yeri böylece metreyle belirlenir, sokak boydan boya açılmaz.
- Bölümü kapatıp nokta kazıyı açıyoruz. Arızalı kesim vanayla bölümlenir. Kazıdan önce güzergâhtaki doğal gaz, elektrik ve telekom hatları işaretlenir: hat güzergâh ve derinlik tespiti. Kazı, iksa ve dolgu için: kazı, hafriyat ve dolgu.
- Boruyu onarıyoruz. PE hatta patlak kesim kesilip elektrofüzyon manşonla yeni boru parçası eklenir; elektrofüzyondan önce yüzeydeki oksit tabakası kazınır ve temizlenir. Duktil font, çelik ve öteki borularda tamir kelepçesi ya da parça değişimi uygulanır. Sızdıran bağlantı ve conta onarılır; arızalı vana ve servis hattı aynı kazıda değiştirilir. Arızalı kesim asbestli çimento (AÇB) boruysa söküm, bu işe yetkili bir firmayla birlikte, boru kırılmadan ve ıslatılarak yürütülür.
- Basınç altında kontrol ediyoruz. Onarılan kesim TS EN 805'e göre basınç altında kontrol edilir; deney basıncı ve kabul ölçütü hattın işletme basıncına ve boru cinsine göre belirlenir (basınç deneyi parametreleri).
- Yıkıyor ve dezenfekte ediyoruz. Hat yıkanır, klorlu suyla dezenfekte edilir, tahliye edilip yeniden yıkanır ve numune alınır. Sonuç uygun çıkmadan hat aboneye verilmez.
- Yüzeyi eski hâline getiriyoruz. Asfalt: BSK asfalt kaplama · parke ve bordür: kilit parke, bordür, tretuvar · bahçe, avlu ve saha betonu: beton, kalıp ve demir işleri. Yüzey eski hâline getirilmeden iş bitmiş sayılmaz.
03
İçme suyu hattı onarımı: kullandığımız ekipman ve teknoloji
Ekipman listesi 8 kalem
- Akustik dinleme cihazı, yer mikrofonu ve korelatör — patlağın yerini kazmadan bulmak için
- İzleyici gaz (%5 hidrojen + %95 azot) ve hidrojen dedektörü — akustiğin çalışmadığı plastik borularda
- Elektromanyetik hat dedektörü ve yer radarı (GPR) — kazıdan önce öteki hatların işaretlenmesi
- Mini ekskavatör (dar sokak) ve kutu iksa
- Elektrofüzyon kontrol ünitesi, HDPE alın kaynak makinesi, elektrofüzyon manşon ve tamir kelepçesi takımı
- Kayıtlı manometreli hidrostatik test pompası
- Serbest klor ölçüm kiti (DPD) ve numune alma seti
- Plaka vibratör ve kompaktör — kazının tabaka tabaka sıkıştırılması
04
İçme suyu hattı onarımı: uygulama aralığı ve kapasite
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Çap aralığı | Tipik Ø63 – DN1600 (şebeke ve isale) |
| Boru cinsi | PE100, duktil font, çelik, galvaniz, AÇB |
| Onarım yöntemi | Elektrofüzyon manşon, tamir kelepçesi, parça değişimi |
| Kazı | Yalnız arıza noktasında nokta kazı |
| Deney | TS EN 805'e göre basınç kontrolü |
| Devreye alma | Yıkama, dezenfeksiyon, uygun numune |
05
İçme suyu hattı onarımı: uyduğumuz standart ve mevzuat
Standart ve yönetmelik listesi 7 madde
- TS EN 805
- — Bina dışındaki su temini sistemleri ve bileşenleri (basınç deneyi, yıkama ve dezenfeksiyon)
- TS EN 12201-1/2/3
- — Su temini için PE boru, ek parça ve vanalar
- TS EN 545
- — Duktil demir borular ve ek parçaları (içme suyu)
- TS EN 1074
- — Su hattı vanaları
- İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik
- — içme suyunun kalitesi ve denetimi
- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
- — kazı ve iksa
- İlgili su idaresinin teknik şartnamesi ve abonelik yönetmeliği
06
İçme suyu hattı onarımı kimler için?
- Su idareleri ve belediyeler — şebeke ve isale hattında arıza onarımı
- Site ve toplu yapı yönetimleri — kampüs içi içme suyu ve yangın hattı
- OSB müdürlükleri, fabrikalar ve tesisler — parsel içi dağıtım, proses suyu ve yangın çevre hattı
- Otel, hastane ve AVM — bağımsız besleme hattı ve depo bağlantısı
- Bina ve konut sahipleri — parsel içindeki su hattının arızası
07
İçme suyu hattı onarımı fiyatını ne belirler?
- Arızanın yerinin bilinip bilinmediği. Yer belli değilse önce kaçak tespiti yapılır; cihazla yapılan bu iş ayrı bir hizmettir.
- Çap, boru cinsi ve onarım parçası. PE hatta elektrofüzyon manşon, duktil font ve çelikte tamir kelepçesi ya da parça değişimi; büyük çapta özel parça.
- Derinlik ve zemin. Örtü kalınlığı, kaya ya da yeraltı suyu kazıyı ve iksayı değiştirir.
- Güzergâhtaki öteki hatlar. Doğal gaz ve elektrik hatlarına yakın noktada el kazısı oranı artar.
- Üstyapı tipi. Asfalt, parke ya da beton; idarenin yalnız kazı şeridini mi, tam en kesiti mi yenilemek istediği.
- Vana ve servis hattı. Arızalı vananın ya da abone bağlantısının da değişmesi.
- Kesintinin kısa tutulması. Geçici besleme hattı ya da gece çalışması gerekiyorsa maliyet artar.
- AÇB boru. Asbestli çimento boruda söküm ve bertaraf ayrı kalemdir.
08
İçme suyu hattı onarımı: sıkça sorulan sorular
İçme suyu borusu patladığında onarım hangi sırayla yapılır?
Önce patlağın yeri kaçak tespitiyle işaretlenir ve arızalı bölüm vanayla kapatılır. Ardından yalnız o nokta kazılır; boru onarılır ya da parçası değiştirilir. Onarılan kesim basınç altında kontrol edilir, hat yıkanıp dezenfekte edilir ve numune uygun çıkmadan aboneye verilmez. Son olarak kazı doldurulup sıkıştırılır, yüzey eski hâline getirilir.
Onarılan içme suyu hattı neden yıkanıp dezenfekte edilir?
Çünkü hat açıldığında içine toprak ve yabancı madde girebilir. Basınç kontrolü hattın sızdırmadığını gösterir, suyun içilebilir olduğunu göstermez. Bu yüzden hat yıkanır, klorlu suyla dezenfekte edilir, ardından numune alınır; sonuç uygun çıkmadan hat devreye alınmaz.
İçme suyu hattında onarım yerine yenileme ne zaman önerilir?
Aynı güzergâhta arızalar sıklaştıysa, yani onarım üstüne onarım yapılıyorsa. Patlamaların nedeni çoğu zaman boru cinsi, yetersiz basınç sınıfı ya da hidrolik darbedir; onarım bunları gidermez.
Hattın bütünü asbestli çimento ya da galvaniz boruysa, kayıp yüksekse ya da basınç ve yangın debisi yetmiyorsa yenileme önerilir: içme suyu şebeke hattı yapımı.
Onarılan kesimin üstündeki asfalt ya da parke ne olur?
Eski hâline getirilir; yüzey kapanmadan iş bitmiş sayılmaz. Kazı tabaka tabaka doldurulup sıkıştırılır, ardından asfalt, kilit parke, bordür ya da beton yeniden yapılır. İdare tam en kesit asfalt istiyorsa bu, teklifte ayrı kalem olarak yazılır.
Ana boru ile sayaç arasındaki servis hattı arızasını kim onarır?
Bunu idarenin abonelik yönetmeliği belirler: ana boru ile sayaç arasındaki bağlantının bakımını kimin yaptığı ve bedelini kimin ödediği idareden idareye değişir. Arıza bu kesimdeyse önce idarenize sormanızı öneririz; onarımı biz yapacaksak bu sınırı işe başlamadan idarenizle birlikte netleştiririz.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu İçme Suyu Hattı Onarımı
Kartaltepe Mah. 1. Cihan Sk. No:10 D:6, 34295 Küçükçekmece / İstanbul