Beton, Kalıp ve Demir İşleri: Saha, Bahçe ve Otopark Betonu
Beton, kalıp ve demir işleri; hat imalatı ya da kazı sonrası bozulan bahçe, avlu, otopark, rampa ve saha betonunun, statik hesap gerektirmeyen bahçe duvarı, merdiven ve basamak gibi betonarme öğelerin kalıp kurma, donatı (demir) bağlama ve beton dökümüyle yeniden yapılmasıdır. Sahada bu iş betonlama, beton dökümü, kalıpçılık ve demircilik adlarıyla bilinir; üçü aynı imalatın parçasıdır.
Hattı döşeyip bahçeyi kırık bırakmıyoruz. Kanalizasyon, yağmur suyu ya da içme suyu hattı bir bahçenin, avlunun veya otoparkın altından geçtiğinde kazı o betonu kırar. Hattı döşedikten sonra kırılan betonu da Temelsoy yeniden yapar: dolguyu sıkıştırır, kalıbı kurar, demiri bağlar, betonu döker, kürünü tamamlar. Kazı ile beton arasında ayrıca kalıpçı, demirci ve beton ekibi aramanız gerekmez.
01
Ne zaman gerekir?
- Hat ya da bağlantı imalatı bahçe veya avlu betonunu bozdu. Parsel bağlantısı, branşman ya da hat yenilemesi için beton kırıldı; kazı kapandı, yüzey yeniden yapılacak.
- Otopark, rampa ya da araç yolu betonu kırıldı veya çöktü. Altındaki dolgu oturmuş, beton çatlamış, kırık parçalar oynuyor; araç yükünü taşıyacak biçimde yeniden dökülecek.
- Bahçe duvarı, merdiven ya da basamak zarar gördü. Kazı sırasında sökülen ya da kırılan betonarme öğe kalıp ve demirle yeniden yapılacak.
- Baca ve kapak çevresi bozuldu. Muayene bacası kapağının çevresindeki beton yaka kırılmış, kapak yüzeyle aynı kotta oturmuyor, araç geçtikçe ses yapıyor.
- Site, depo ya da fabrika sahasının betonu yenilenecek. Beton kaplama çatlamış, parçalanmış ya da su tutuyor.
- Yeni beton saha isteniyor. Toprak ya da stabilize alan otopark, depolama alanı veya bahçe betonu olarak betonlanacak.
02
Nasıl yapıyoruz?
- Kesme ve söküm sınırı. Kırılacak alanın sınırı düz ve dik çizgilerle belirlenir, beton kesme makinesiyle kesilir; sağlam beton gereksiz yere kırılmaz. Söküm molozu ayrı toplanır ve hafriyat mevzuatına göre taşınır.
- Dolgu ve taban kontrolü. Betonun ömrünü altındaki dolgu belirler. Hat kazısının dolgusu tabaka tabaka sıkıştırılmış olmalıdır; taban kompaktörle sıkıştırılır, kot ve eğim alınır, yüzey suyunun akacağı yön bu adımda belirlenir.
- Grobeton ve ayırıcı. Gerekli yerlerde tabana grobeton (tesviye betonu) dökülür ya da ayırıcı örtü serilir; donatı toprağa değmez.
- Donatı (demir) işleri. Yüke göre hasır çelik ya da nervürlü çubuk donatı kullanılır. Demir ölçüsünde kesilir, bükülür ve bağlanır; paspayı takozlarıyla betonun içinde kalacağı yüksekliğe getirilir. Eski betonla birleşim gereken yerde filiz (ankraj) demiri bırakılır.
- Kalıp. Kenar kalıbı, duvar ve merdiven kalıbı kotunda ve şakülünde kurulur, kalıp yüzeyine ayırıcı sürülür. Derz yerleri ve kot farkları kalıpta belirlenir.
- Beton dökümü ve vibrasyon. Hazır betonun sınıfı ve kıvamı irsaliye üzerinden kontrol edilir, beton dökülür ve vibratörle yerleştirilir; kalıp köşelerinde ve donatı arasında boşluk kalmaz. Transmikser alana yanaşamıyorsa pompa kullanılır.
- Yüzey, derz ve kür. Yüzey kullanım yerine göre perdahlanır ya da kaymaz olsun diye süpürge (fırça) izi verilir; rötre çatlağını yönlendirmek için derz kesilir. Beton kür süresince nemli tutulur; sıcak ve rüzgârlı havada örtülür.
- Kalıp alma ve teslim. Kalıp dayanım gelişimine göre alınır, yüzey kusurları giderilir, kot ve eğim son kez kontrol edilir; alanın yaya ve araç kullanımına ne zaman açılacağı yazılı bildirilir.
03
Kullandığımız ekipman ve teknoloji
Ekipman listesi8
- Elmas testereli beton kesme makinesi, kırıcı ve kompresör takımı
- Mini ekskavatör ve mini yükleyici (dar bahçe ve avlu içi)
- Plaka vibratör ve yürür tip kompaktör (taban sıkıştırma)
- Demir kesme-bükme tezgâhı, bağ teli, paspayı takozları
- Kalıp malzemesi: plywood ve çelik panel, kenar kalıbı, destek elemanları
- Beton vibratörü, mastar, perdah aletleri ve perdah makinesi
- Gerektiğinde hazır beton (transmikser) ve beton pompası
- Kontrol: lazer nivo, şakül, beton numune kalıpları
04
Uygulama aralığı ve kapasite
| İş türü | Tipik kapsam |
|---|---|
| Bahçe, avlu ve yaya betonu | Hat, parsel bağlantısı ya da branşman kazısı sonrası kırılan alanın yenilenmesi; hasır çelik donatılı döşeme betonu |
| Otopark, rampa ve araç yolu betonu | Araç yüküne göre daha kalın kesit ve daha sık donatı; kaymaz yüzey ve derz |
| Bahçe duvarı, merdiven, basamak | Kalıp, donatı ve beton; statik hesap gerektirmeyen küçük öğeler |
| Baca ve kapak çevresi | Kapağın yüzey kotuna uydurulması, çevresindeki beton yakanın yenilenmesi |
| Site, depo ve fabrika sahası | Beton kaplama yenileme, yeni saha betonu |
| Yüzey eğimi | ≥ %2, suyun akacağı yöne |
| Kalınlık ve beton sınıfı | Beton sınıfı dış ortam etkisine (donma-çözülme, tuz) göre TS EN 206 ile seçilir; kalınlık ve donatı, gelecek yüke (yaya, binek araç, kamyon) ve zemine göre belirlenir |
05
Uyduğumuz standart ve mevzuat
Standart ve yönetmelik listesi6
- TS EN 206
- — Beton: özellik, performans, imalat ve uygunluk
- TS 500
- — Betonarme yapıların hesap ve yapım kuralları
- TS 708
- — Betonarme çeliği (donatı)
- TS EN 13670
- — Beton yapıların uygulanması (kalıp, donatı yerleştirme, döküm, kür)
- Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (RG 18.03.2004 / 25406) — söküm molozu
- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 05.10.2013 / 28786)
06
Kimler için?
- Site ve apartman yönetimleri (bahçe, avlu, otopark ve rampa betonu)
- Müstakil konut sahipleri (parsel bağlantısı sonrası bahçe betonu)
- Fabrika, depo ve lojistik tesisleri (saha ve manevra alanı betonu)
- Belediyeler ve su-kanal idareleri (hat imalatı sonrası beton yüzeyin eski hâline getirilmesi)
- Ana yükleniciler (hat paketinin saha betonu kısmı)
07
Fiyatı ne belirler?
- Alan ve kalınlık. Beton hacmi alan ile kalınlıktan çıkar; araç gelen alanda kesit kalınlaşır.
- Donatı türü ve miktarı. Hasır çelik mi, nervürlü çubuk mu; tek kat mı, çift kat mı.
- Söküm ve moloz. Kırılacak betonun kalınlığı, donatılı olup olmadığı ve molozun taşınma mesafesi.
- Erişim. Transmikserin alana yanaşıp yanaşamadığı; pompa gerekiyorsa ayrı bir kalem doğar. Betonun bahçe içine elle taşındığı işte işçilik artar.
- Kalıp miktarı. Düz döşeme betonunda kalıp azdır; duvar, merdiven ve basamakta kalıp işçiliği belirleyici kalemdir.
- Yüzey türü. Düz perdah, süpürge izli kaymaz yüzey, makine perdahı ya da yüzey sertleştirici.
- Hava koşulu ve kür. Soğuk ya da çok sıcak havada ek önlem ve kür malzemesi gerekir.
- Hat işiyle birlikte alınması. Kazı, dolgu ve beton aynı sözleşmedeyse ikinci ekibin mobilizasyonu ve iki iş arasındaki bekleme ortadan kalkar.
08
Sıkça sorulan sorular
Hattı siz döşediniz; bahçe betonunu da siz mi yaparsınız?
Evet. Hattı döşedikten sonra kırılan bahçe, avlu ya da otopark betonunu da biz yeniden yaparız: dolguyu sıkıştırır, kalıbı kurar, demiri bağlar, betonu döker ve kürünü tamamlarız. Kazı ile beton arasında ikinci bir firma beklemezsiniz.
Yeni beton eski betonla kot ve renk olarak uyar mı?
Kot uyar; kesim sınırında eski betonun kotu alınır, yeni beton ona göre dökülür ve suyun akış yönü korunur. Renk birebir tutmaz: yeni beton ilk dönemde farklı tonda görünür. Renk birliği önemliyse kesim sınırını derz çizgisine ya da alanın kenarına denk getiririz.
Bahçe betonunda demir (hasır çelik) şart mı?
Yalnız yürünen alanda zorunlu değildir, ama öneririz. Donatısız beton, altındaki dolgu biraz oturduğunda ya da sıcaklık değiştiğinde kontrolsüz çatlar ve parçalar birbirinden ayrılır. Hasır çelik çatlağı tamamen önlemez, açılmasını sınırlar ve parçaları bir arada tutar. Araç gelen alanda donatı yüke göre belirlenir.
Beton döküldükten sonra ne zaman üzerine basılır, ne zaman araç çıkar?
Süre beton sınıfına, kalınlığa ve havaya bağlıdır; karar takvimle değil, betonun dayanım gelişimiyle verilir. Alan önce yaya kullanımına, daha sonra araç yüküne açılır. Teslimde iki tarihi de yazılı bildiririz.
Asfalt ve kilit parkeyi de yapıyor musunuz?
Evet. Kazı yüzeyi asfaltsa BSK asfalt kaplama, parke ve bordürse kilit parke, bordür ve tretuvar olarak kapatırız. Bir işte üçü birden olabilir; hepsi aynı sözleşmede toplanabilir.
Kalıp, demir ve beton için ayrı bir ekip aramam gerekir mi?
Hayır. Kalıp, demir ve beton işlerini hat işiyle aynı program içinde, Temelsoy'un sorumluluğunda yürütürüz; iş teslim edilene kadar muhatabınız tektir.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Beton, Kalıp ve Demir İşleri: Saha, Bahçe ve Otopark Betonu
Küçükçekmece / İstanbul