Yeraltı OG-AG Kablo Şebekesi
Yeraltı OG-AG kablo şebekesi; orta gerilim (tipik 12/20 kV) ve alçak gerilim (0,6/1 kV) kablolarının hendek, kum yatak ve koruma katmanı içinde döşenmesi, ek ve başlık yapılması, trafo/köşk bağlantılarının kurulması ve VLF ile kısmi deşarj testlerinden geçirilerek enerjilendirilmesidir.
01
Ne zaman gerekir?
- Havai hattın yeraltına alınması (şehir estetiği, güvenlik veya iklim dayanımı gerekçesiyle).
- Yeni imar bölgesi, TOKİ, OSB parseli veya lojistik merkezi için dağıtım şebekesi kurulması.
- Fabrikada güç artışı: yeni trafo merkezi, yeni ring besleme veya jeneratör bağlantısı.
- Mevcut kâğıt yalıtımlı (YVOV) veya yaşlanmış XLPE kablonun arıza tekrarı nedeniyle yenilenmesi.
- Yol genişletme/kot değişimi nedeniyle kablo deplasesi.
- Cadde/park aydınlatması hattı ve direk temellerinin yapılması.
02
Nasıl yapıyoruz?
- Yük ve kesit doğrulaması. Projedeki kesiti; yük akımı, gerilim düşümü (AG'de tipik %5 sınırı), kısa devre termik dayanımı ve döşeme şekli düzeltme faktörleri (zemin ısıl direnci, gruplama, gömme derinliği) üzerinden kontrol ederiz. Kesit yetersizse rapor ederiz — projeyi olduğu gibi gömmeyiz.
- Kazı, kum yatak ve boru. Hendek tabanına 10 cm elenmiş kum. Yol geçişlerinde koruge/çelik koruma borusu, menhol arası boru güzergâhı.
- Kablo çekimi. Makara sehpası, çekme vinci ve dinamometre ile; çekme kuvveti ve minimum bükülme yarıçapı aşılmaz. Makaralar arasında rezerv bırakılır.
- Koruma ve ikaz. Kablo üstüne 10-15 cm kum, üzerine koruma tuğlası veya beton/PVC plaka, 30 cm yukarıya kırmızı ikaz bandı.
- Ek ve başlık. OG'de ısı ile daralan veya soğuk daralan (cold shrink) ek muf ve kablo başlığı; iletken bağlantısı presli, ekran ve kılıf sürekliliği kurallı olarak sağlanır. Ek işlemi temiz, kuru ve rüzgârsız ortamda çadır içinde yapılır.
- Trafo ve köşk montajı. Monoblok beton köşk yerleşimi, temel ve kablo giriş kanalı, RMU/modüler hücre, trafo montajı, nötr ve koruma topraklaması, topraklama direnci ölçümü.
- Test ve enerjilendirme. Kılıf testi, izolasyon direnci, faz sırası, VLF (0,1 Hz) dayanım testi ve gerektiğinde kısmi deşarj (PD) ölçümü. Raporlar dağıtım şirketine sunulur, kabul sonrası enerji verilir.
03
Kullandığımız ekipman ve teknoloji
Kablo çekme vinci ve dinamometre, motorlu makara ve kılavuz makaralar, hidrolik pres ve pabuç kalıpları, ısı tabancası ve soğuk daralma seti, VLF test seti, kısmi deşarj ölçüm sistemi, kablo arıza yeri tespit sistemi (yansıma/eko ve darbe yöntemi), izolasyon test cihazı (megger), topraklama direnci ölçer, faz sırası göstergesi, kablo/boru dedektörü, mobil vinç ve forklift (köşk ve trafo indirme), ekskavatör ve iksa kutusu.
04
Uygulama aralığı / kapasite
| Kalem | Aralık / değer |
|---|---|
| OG kablo | 8,7/15 kV ve 12/20 kV XLPE, tek damarlı 1x95 – 1x400 mm² |
| AG kablo | 0,6/1 kV, bakır veya alüminyum, 4x16 – 4x240 mm² |
| Kablo üst kotu (OG) | Yeşil alan 80 cm, taşıt yolu 100-120 cm |
| Kablo üst kotu (AG) | Yeşil alan 70 cm, taşıt yolu 80-90 cm |
| Kum yatak | Altta 10 cm, üstte 10-15 cm elenmiş kum |
| Koruma | Tuğla veya beton/PVC plaka + kırmızı ikaz bandı (30 cm üstte) |
| Min. bükülme yarıçapı | OG tek damarlı için tipik 15 x dış çap (üretici değeri esastır) |
| Menhol / ek noktası aralığı | Makara boyuna göre tipik 300-500 m |
| VLF dayanım testi | 0,1 Hz, XLPE için 3xU0 mertebesinde, 30-60 dk (şartnameye göre) |
| Kılıf testi | 5 kV DC, 1 dakika |
| Trafo köşkü | Monoblok beton köşk veya yerinde imalat; 400-1600 kVA |
| Aydınlatma direği | 6-12 m galvaniz direk, betonarme temel + ankraj bulonu |
05
Uyduğumuz standart ve mevzuat
Standart ve yönetmelik listesi8
- Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
- — mesafeler, güvenlik, tesis kuralları.
- Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği
- — trafo, köşk ve direk topraklaması, ölçüm ve raporlama.
- Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve TS HD 60364 serisi — AG tesisat kuralları.
- TS EN 60502-1 / -2
- — 1 kV ve 6-30 kV arası XLPE yalıtımlı kablolar.
- IEC 60287 / TS IEC 60287
- — kablo akım taşıma kapasitesi hesabı.
- IEEE 400.2
- — VLF (0,1 Hz) ile saha testi uygulama esasları.
- TS EN 13201
- — yol aydınlatması sınıfları ve performans gerekleri.
- Dağıtım şirketi (BEDAŞ, AYEDAŞ, UEDAŞ vb.) teknik şartnameleri ve tip projeleri.
06
Kimler için?
Elektrik dağıtım şirketleri ve ana yüklenicileri, belediyeler (yol/park aydınlatması, havai hattın yeraltına alınması), OSB müdürlükleri, fabrikalar ve üretim tesisleri, veri merkezleri, GES/RES saha bağlantıları, site-AVM-otel-hastane yönetimleri, kamu yatırımlarının alt yüklenicileri.
07
Fiyatı ne belirler?
- Gerilim seviyesi ve kesit — 12/20 kV 1x240 ile 0,6/1 kV 4x50 arasındaki fark hem malzeme hem işçilikte büyüktür.
- Kablo cinsi — bakır/alüminyum iletken, ekran kesiti, yangına tepki sınıfı.
- Üstyapı ve zemin — asfalt kesme/yama, kaya kazısı, iksa, su alma.
- Ek ve başlık sayısı — her OG eki ayrı bir malzeme + kalifiye işçilik kalemidir.
- Menhol, ek kutusu ve boru altyapısı miktarı.
- Trafo köşkü / hücre / trafo kapsamı — montaj, temel, vinç, topraklama ağı.
- Test kapsamı — sadece izolasyon mu, VLF mi, VLF + kısmi deşarj mı.
- Çalışma penceresi ve kesinti planı — enerji kesintisi penceresi dar ise gece/hafta sonu çalışması.
08
Sıkça sorulan sorular
VLF testi nedir, neden DC test yapmıyorsunuz?
VLF, 0,1 Hz gibi çok düşük frekanslı yüksek gerilimle kabloyu zorlayarak zayıf noktaları devreye almadan ortaya çıkarır. XLPE kabloya DC yüksek gerilim uygulamak yalıtımda kalıcı yük birikmesine yol açıp kablonun ömrünü kısaltabildiği için tercih edilmez.
Kısmi deşarj ölçümü her işte gerekli mi?
Hayır. Yeni ve kritik OG hatlarında, çok sayıda ek içeren hatlarda ve arıza tekrarı yaşanan hatlarda anlamlıdır. Kısa bir AG hattı için gereksiz maliyettir; hangi testin gerektiğini baştan söyleriz.
Kablo kesitini kim belirliyor?
Proje müellifi belirler, biz sahada doğrularız: yük akımı, gerilim düşümü, kısa devre dayanımı ve döşeme koşullarının düzeltme faktörleri. Uyumsuzluk görürsek yazılı olarak bildiririz.
Aynı hendekte gaz ve fiber de olabilir mi?
Olabilir. Elektrik ile haberleşme arasında yatayda en az 30 cm, gaz ile elektrik arasında en az 50 cm, kesişmelerde düşeyde en az 30 cm ve koruma borusu şartıyla. Ortak hendek uygulamalarını ana sayfamızda anlattık.
Mevcut kablodaki arızanın yerini bulabiliyor musunuz?
Evet. Kablo arıza yeri tespit sistemi ile ön yer tespiti (yansıma/darbe yöntemi) ve akustik-manyetik nokta tespiti yaparız; ardından sadece o noktayı kazıp ek yaparız.
Trafo köşkü montajını da yapıyor musunuz?
Beton köşk temeli, kablo giriş kanalı, köşk indirme ve montajı, hücre-trafo yerleşimi, topraklama ağı ve ölçümü dahil yapıyoruz. Trafo ve hücre temini idarenin/işverenin veya bizim kapsamımızda olabilir; bu sözleşmede netleştirilir.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Yeraltı OG-AG Kablo Şebekesi
Küçükçekmece / İstanbul