Acil / sorun anı6 dk okuma
Bodrumu su basıyorsa drenaj mı, yalıtım mı gerekir?
Önce suyun kaynağı bulunur; üç ana neden vardır ve çözümleri farklıdır. Su sağanakta bodrumdaki giderden kokulu geliyorsa kanalizasyon geri basıyordur: çözüm drenaj da yalıtım da değil, geri akış önleyici ya da pompalı bodrum gideridir. Su yağış sırasında kapıdan, rampadan ya da pencere boşluğundan giriyorsa yüzey suyudur: saha eğimi, ızgara ve yağmur suyu hattı çözer. Su duvardan ve tabandan, yağıştan günler sonra ya da sürekli sızıyorsa yeraltı suyudur: dış yüzeyden su yalıtımı ile temel ve perde drenajı birlikte gerekir. Drenaj yalıtımın yerini tutmaz; yalıtım da suyun perde arkasında birikmesini önlemez.
01
Su nereden geliyor? Teşhis tablosu
| Gözlem | Muhtemel kaynak | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Sağanakta süzgeçten, tuvalet ya da duş giderinden yukarı çıkıyor; kokulu | Kanalizasyonun geri basması | Bodrum giderinin sokak kanalına göre kotu; geri akış önleyici var mı |
| Yağış sırasında kapıdan, rampadan ya da pencere boşluğundan giriyor; bulanık, kokusuz | Yüzey suyu | Saha eğimi, rampa önündeki ızgara, yağmur suyu borularının nereye verildiği |
| Duvar ile döşemenin birleşiminden, derzlerden ya da tabandan sızıyor; yağıştan günler sonra ya da sürekli | Yeraltı suyu | Mevsime göre değişiyor mu; komşu bodrumlarda da var mı; zemin etüdünde su seviyesi |
| Yağıştan bağımsız, temiz; su sayacı dönüyor | Tesisat kaçağı | Su sayacı, sıcak su ve kalorifer tesisatı |
| Duvar yazın soğuk ve ıslak; su birikmiyor | Yoğuşma (terleme) | Havalandırma ve duvarın yüzey sıcaklığı |
Yağmur suyu ile kanalizasyonu ayırmanın ayrıntısı: Sağanak sonrası su baskını: yağmur suyu hattı mı, kanalizasyon mu suçlu?
02
Hangi durumda drenaj, hangisinde yalıtım?
| Kaynak | Drenaj | Su yalıtımı | Asıl çözüm |
|---|---|---|---|
| Kanalizasyonun geri basması | Gerekmez | Gerekmez | Geri akış önleyici, pompalı bodrum gideri, bağlantının kamerayla kontrolü |
| Yüzey suyu | Çoğu zaman gerekmez | Kapı ve rampa detayında | Saha eğimi, rampa önüne kanal ızgarası, yağmur suyunun bina dibinden uzaklaştırılması |
| Yeraltı suyu: yağışla yükselen | Gerekir | Gerekir | Dış yüzeyde yalıtım, temel ve perde drenajı, drenaj kuyusu ve pompa |
| Yeraltı suyu: sürekli yüksek | Proje kararı | Gerekir; su basıncına göre | Su basıncına dayanıklı yalıtım; sürekli pompajın gerekip gerekmediği zemin etüdü ve yalıtım projesiyle belirlenir |
| Tesisat kaçağı | Gerekmez | Gerekmez | Kaçağın bulunup onarılması |
03
Drenaj ne yapar, yalıtım ne yapar?
- Su yalıtımı suyun yapıya girmesini önler. Toprakla temas eden bodrum perdesinde ve döşemesinde suyun geldiği yüze, yani dışa yapılır; yeni binalarda su yalıtımı Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği'ne göre projelendirilir ve uygulanır. Ayrıntı: su ve ısı yalıtımı.
- Temel ve perde drenajı perde arkasındaki suyu toplar ve uzaklaştırır; su, yalıtıma basınç yapacak kadar birikmez. Delikli boru, filtre malzemesi ve geotekstil perdenin dibine döşenir; su kontrol bacası ve drenaj kuyusu üzerinden pompayla ya da cazibeyle verilir: temel ve perde drenajı.
İkisi birbirinin yerini tutmaz. Drenajsız yalıtım, sürekli su basıncı altında en zayıf noktasından su alabilir; yalıtımsız drenaj ise suyun bir bölümünü toplar ama duvarın ıslanmasını önlemez.
04
Yeni binada ve eski binada
- Yeni bina. Bodrum kazısında yeraltı suyu görülürse kazı kuruda yürütülür; perde yalıtımı ve drenaj kaba inşaatla birlikte kurulur. O sırada perdenin dışı açıktır ve iş en ekonomik hâlindedir. Kazıda su varsa: kazıda su düşürme.
- Eski bina. Dış yüzeye ulaşmak için perde çevresi kazılır; kazı derinleşince iksa gerekir, komşu yapı, bahçe ve kaldırım hesaba katılır. Dış yüzeye ulaşılamıyorsa içten yalıtım, iç drenaj kanalı ve pompa çukuru sınırlı bir ara çözümdür: basınçlı su durdurulabilir, ama duvar ıslanmaya devam edebilir.
05
Bodrumu su basınca ne yapılmalı?
- Kaydı tutun. Suyun girdiği yeri, saati ve yağışla ilişkisini fotoğraf ve videoyla kaydedin.
- Elektriğe dikkat edin. Su prizlere ya da elektrik panosuna yaklaşıyorsa bodruma girmeden elektriği kestirin.
- Kokulu suyu bildirin. Su giderden ve kokulu geliyorsa su ve kanalizasyon idaresine bildirin; şebekede tıkanıklık olabilir.
- Kaynağı ayırın. Su boşaldıktan sonra yukarıdaki tabloyla kaynağı belirleyin: gider, kapı ve rampa ya da duvar ve taban.
- Bağlantıları görüntületin. Kanalizasyon ve yağmur suyu bağlantısı kamerayla incelenir; yanlış bağlantı ve geri basma böyle görülür.
- Zemin bilgisini bulun. Zemin etüdü ya da sondaj bilgisi varsa paylaşın; yoksa çözüm seçilmeden önce yeraltı suyu seviyesi belirlenir.
- Çözümü projelendirin. Geri akış önleyici, saha düzenlemesi ya da yalıtım ve drenaj, kaynağa göre seçilir.
06
Drenajla toplanan su nereye gider?
Drenaj kuyusunda toplanan suyun nereye verileceğini ve bağlantı koşulunu ilgili idare belirler; temiz suyun atıksu hattına verilmesi arıtma tesisine gereksiz debi getirir.
Toplanan suyu atmak yerine bir depoda biriktirip bahçe sulamasında kullanmak da mümkündür; yeraltı suyunun kullanılması izne bağlı olabilir: yağmur suyu toplama ve depolama.
07
Kaynaklar
- Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği — Resmî Gazete, 27 Ekim 2017, sayı 30223
- Atıksu Toplama ve Uzaklaştırma Sistemleri Hakkında Yönetmelik — Resmî Gazete, 6 Ocak 2017, sayı 29940
- EN 13564-1 — binalarda geri akış önleyici tertibatlar (Avrupa Standardizasyon Komitesi)
- İlgili su ve kanalizasyon idaresinin kanal bağlantı ve deşarj yönetmeliği
08
Sıkça sorulan sorular
Bodrumdaki suyun yeraltı suyu olduğu nasıl anlaşılır?
Üç işaret vardır: su yağıştan günler sonra ya da yağışsız dönemde de gelir; duvar ile döşemenin birleşiminden, derzlerden ve tabandan sızar; miktarı mevsime göre değişir, kış ve ilkbaharda artar. Komşu bodrumlarda da aynı durum varsa ve zemin etüdündeki su seviyesi bodrum tabanına yakınsa bu güçlü bir işarettir. Kesin bilgi için sondajda ya da gözlem kuyusunda su seviyesi ölçülür.
Bodrum gideri sokaktaki kanalizasyondan alçaksa ne yapılır?
Sokak kanalı dolduğunda su en alçak noktadan, yani bodrum giderinden çıkar. Bodrum giderine geri akış önleyici takılır ya da bodrum suları bir toplama haznesinde biriktirilip pompayla, sokak kanalının dolabileceği seviyenin üstünden şebekeye verilir. Hangisinin uygun olduğu giderin kullanımına ve idarenin bağlantı kurallarına göre seçilir.
Eski binada yalnız perde drenajı yapmak bodrumu kurutur mu?
Yalıtım sağlam ama su perde arkasında birikip basınç yapıyorsa drenaj sorunu büyük ölçüde çözer. Yalıtım hiç yoksa ya da bozulmuşsa drenaj suyun bir bölümünü toplar ama duvarın ıslanmasını önlemez; perdenin dışı açılmışken yalıtım da yenilenir. Karar, kazı açılıp perdenin dış yüzü görülünce kesinleşir.
Bodrum duvarındaki beyaz lekeler neyin işaretidir?
Duvardan su geçtiğinin. Beyaz, tozlu lekeler, betonun ve harcın içindeki tuzların suyla yüzeye taşınıp kurumasıyla oluşur; buna çiçeklenme denir. Lekeyi silmek sorunu çözmez: suyun geldiği yön bulunur, dış yüzeyde yalıtımla ya da drenajla kesilir.
Başka sorunuz mu var? Tüm sıkça sorulan sorular