Kontrollük ve Müşavirlik
Kontrollük ve müşavirlik; işveren adına şantiyede imalatın projeye, teknik şartnameye ve iş programına uygunluğunun ölçüm ve testlerle denetlenmesi, hakediş ve kesin hesabın kontrolü ile geçici ve kesin kabul süreçlerinin yürütülmesidir.
Bu hizmetin çıktısı rapor değil; kapatılmış hendeğin altında ne olduğunun belgesidir.
01
Ne zaman gerekir?
- İdarenin kontrol teşkilatı yetersizse. Aynı anda beş cephede ilerleyen bir yapım işi, iki mühendisle takip edilemez; ilk kaybedilen şey kot kontrolüdür.
- İş programı sarkıyor, gerekçesi tartışmalı. Gecikmenin yükleniciden mi, idareden mi, mücbir sebepten mi kaynaklandığı belgeye dayanmadan çözülmez.
- İmalat kalitesinden şüphe var. Kompaksiyon yapılmamış bir dolgu, ilk bir-iki yıl içinde çöken bir asfalt olarak geri gelir.
- Hakediş metrajları ile saha örtüşmüyor. Ataşman tutulmamışsa kapanan imalat bir daha ölçülemez.
- Fabrika, OSB veya site kendi altyapısını yaptırıyor ama teknik kadrosu yok. İşveren adına teknik göz gerekir.
- Kabul aşamasına gelindi ama dosya eksik. Test tutanakları, as-built, malzeme belgeleri ve CCTV kayıtları toplanmadan kabul komisyonu çalışamaz.
02
Nasıl yapıyoruz?
- İşe başlama ve doküman kontrolü. Sözleşme, proje, teknik şartname, iş programı, kalite planı, İSG planı ve organizasyon şeması incelenir; proje ile arazi arasındaki uyumsuzluklar kazı başlamadan tespit edilir. En ucuz revizyon, kazıdan önce yapılan revizyondur.
- Malzeme onayı. Boru, baca, kapak, agrega, beton, dolgu malzemesi ve yalıtım için standarda uygunluk belgeleri (CE / TSE), parti bazlı takip, gerektiğinde numune ve laboratuvar kontrolü.
- İmalat denetimi. Aplikasyon ve kot kontrolü, hendek genişliği, iksa ve şev güvenliği, yatak malzemesi ve kalınlığı, boru döşeme ve ek kontrolü, örtü tabakası, kademeli sıkıştırma, baca imalatı, kapak kotu.
- Test ve ölçüm. Sızdırmazlık, basınç, kompaksiyon, beton ve asfalt testleri; kritik hatlarda kapatma öncesi ve kabul öncesi CCTV. Her testin tutanağı, konumu ve sonucu kayıt altına alınır.
- Metraj ve hakediş kontrolü. Ataşmanların yerinde alınması, yeşil defter ve metraj cetvellerinin kontrolü, hakediş icmalinin ve varsa yeni birim fiyatların incelenmesi.
- İş programı, iş artışı ve süre yönetimi. Gerçekleşme takibi, gecikme analizi, süre uzatımı taleplerinin gerekçe ve belge yönünden değerlendirilmesi, iş artışı/eksilişi tekliflerinin mevzuata uygunluk kontrolü.
- Kabul ve kapanış. Geçici kabul eksik listesi, eksiklerin giderilme takibi, kesin hesap kontrolü, teminat ve kabul dosyasının tamamlanması.
03
Kullandığımız ekipman ve teknoloji
Ekipman listesi9
- Ölçüm donanımı — RTK GNSS, total station, dijital nivo, boru lazeri, şerit metre ve mira
- Kanal kamerası (robotlu ve itme tipi) — kapatma öncesi ve kabul öncesi hat kontrolü
- Sızdırmazlık test ekipmanı — hava basınç testi seti, tıkaç (packer) ve su testi düzeneği
- Basınç testi pompası ve kaydedici manometre — içme suyu hatları
- Nükleer veya nükleer olmayan yoğunluk ölçer / kum konisi seti — saha kompaksiyon kontrolü
- Beton test ekipmanı — çökme (slump) hunisi, numune kalıbı, gerektiğinde karot ve test çekici
- Gaz ölçüm cihazı (4'lü) — kapalı alan (baca) girişlerinde O₂, LEL, H₂S, CO ölçümü
- Mandrel / deformasyon ölçüm aparatı — esnek borularda kesit daralması kontrolü
- Saha raporlama uygulaması — konum ve fotoğraf etiketli günlük rapor, kusur takibi
04
Kontrol edilen kalemler ve kabul kriterleri
| Kontrol | Yöntem / referans | Tipik kriter |
|---|---|---|
| Kanal sızdırmazlık | TS EN 1610 — hava (Metot L) veya su (Metot W) testi | Şartnamede belirtilen test basıncı ve süresinde basınç düşümünün sınır içinde kalması |
| İçme suyu basınç testi | TS EN 805 | Ön test + ana test; sistem test basıncı işletme basıncına göre belirlenir |
| Esnek boru deformasyonu | Mandrel geçişi / CCTV ve lazer profil | Kısa dönem kesit daralması sınırı (tipik %5–6) |
| Hat durumu | TS EN 13508-2 kodlu CCTV | Kabul edilemez kusur (kırık, çökme, ters eğim, su tutma) bulunmaması |
| Dolgu sıkışması | Standart/Modifiye Proktor + saha yoğunluk ölçümü | Kanal dolgusunda ve yol altyapısında şartname oranı (tipik %95 ve üzeri) |
| Beton | TS EN 206 / TS 13515 | Sınıf (ör. C25/30), atıksu yapılarında kimyasal etki sınıfı (XA), 28 gün küp basınç |
| Baca | TS EN 1917 / TS EN 13598, kapak TS EN 124 | Kot, sızdırmazlık, kapak sınıfı (taşıt yolunda D400) |
| Eğim ve kot | Nivelman / boru lazeri | Projedeki eğime göre sapmanın tolerans içinde kalması |
| Üstyapı | KGM teknik şartnamesi | Tabaka kalınlığı, sıkışma, karot |
| İSG | 6331 sayılı Kanun, Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği | Kazı şev/iksa, kapalı alan izin sistemi, gaz ölçümü, KKD |
05
Kapasite ve çalışma modeli
Tabloyu göster5 satır
| Konu | Aralık |
|---|---|
| Tam zamanlı kontrol mühendisi | 2–3 aktif kazı cephesi / kişi |
| Periyodik denetim modeli | Haftada 1–3 ziyaret + kritik imalatlarda çağrı üzerine |
| Rapor sıklığı | Günlük saha notu, haftalık ilerleme, aylık hakediş dönem raporu |
| Test kapsamı (tipik) | Her hat parçasında sızdırmazlık; her 100–200 m'de kot kontrolü; şartnameye göre kompaksiyon frekansı |
| Kabul öncesi CCTV | Kritik hatlarda %100, diğerlerinde şartnameye göre örnekleme |
06
Uyduğumuz standart ve mevzuat
Standart ve yönetmelik listesi9
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu (iş artışı, süre uzatımı, fesih hükümleri)
- Yapım İşleri Genel Şartnamesi
- — kontrol teşkilatının görev ve yetkileri, iş programı, ataşman ve hakediş düzeni, yeni fiyat tespiti
- Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği
- — geçici kabul, eksik listesi, kesin kabul
- Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
- — müşavirlik hizmetinin ihale çerçevesi
- TS EN 1610, TS EN 805, TS EN 752, TS EN 13508-2 — imalat ve kabul testleri
- TS EN 206 / TS 13515 (beton), TS EN 124 (kapak), TS EN 1916 / 1917, TS EN 13476-3, TS EN 12201
- 6331 sayılı İSG Kanunu, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği — kazı, iksa, kapalı alan
- 5216 sayılı Kanun md. 8 / AYKOME
- — kazı ruhsatı, yol kapatma, üstyapı yenileme koordinasyonu
- Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
- — döküm sahası ve taşıma belgeleri
07
Kimler için?
- Belediyeler ve su-kanal idareleri (kontrol teşkilatı takviyesi, müşavirlik hizmet alımı)
- OSB müdürlükleri (altyapı yatırımlarının işveren adına denetimi)
- Ana yükleniciler (alt yüklenici imalatlarının kontrolü, kalite yönetimi desteği)
- Fabrika ve lojistik tesisleri (tesis içi altyapı yatırımında teknik temsil)
- Site, AVM, hastane ve otel yönetimleri (yenileme işlerinde işveren kontrolü)
- Yatırımcı ve finansör kuruluşlar (bağımsız teknik gözetim ve ilerleme doğrulaması)
08
Fiyatı ne belirler?
- İşin süresi ve saha yoğunluğu — kaç ay, kaç aktif cephe, vardiyalı mı.
- Ekip kompozisyonu — tam zamanlı şantiye mühendisi mi, periyodik uzman ziyareti mi, harita ekibi dahil mi.
- Kapsam genişliği — sadece imalat denetimi mi, hakediş ve kesin hesap kontrolü de dahil mi.
- Test yükümlülüğü — testleri yüklenici mi yapar, biz mi yaparız, laboratuvar hizmeti kime ait.
- Coğrafi dağılım — tek şantiye mi, aynı sözleşme altında dağınık mahalleler mi.
- Raporlama derinliği — günlük not mu, fotoğraf ve konum etiketli dijital kusur takip sistemi mi.
- İhtilaf riski — gecikme analizi, iş artışı incelemesi, bilirkişi düzeyinde belgeleme ihtiyacı.
- Çalışma koşulları — gece çalışması, trafik altında denetim, kapalı alan girişleri.
09
Sıkça sorulan sorular
Kontrollük ile yapı denetimi aynı şey mi?
Değil. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun esas olarak bina yapılarını kapsar ve yetkilendirilmiş yapı denetim kuruluşlarınca yürütülür.
Kamu altyapı yapım işlerinde denetim, idarenin kontrol teşkilatı tarafından Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yapılır; idare bu kapasiteyi dışarıdan müşavirlik hizmet alımıyla güçlendirebilir. Bizim verdiğimiz hizmet ikincisidir.
Kontrollük yüklenicinin işini yavaşlatmaz mı?
Doğru kurulduğunda hızlandırır. Gecikmenin en sık sebebi, kapatılmış bir imalatın sonradan açılmasıdır: kot tutmadığı için yeniden döşenen 60 m hat, o hattın denetimine harcanacak sürenin kat kat üzerindedir.
Kritik durak noktalarını (kot kontrolü, sızdırmazlık testi, kapatma izni) baştan tanımlar, bekleme sürelerini iş programına koyarız.
Hangi imalatlar kapatılmadan önce mutlaka görülmelidir?
Dört tanesi tartışmasızdır: hendek tabanı kotu ve yatak malzemesi, boru döşeme ve ek durumu, sızdırmazlık testi, kademeli sıkıştırma. Bu dördü kapatıldıktan sonra ancak dolaylı olarak kontrol edilebilir — CCTV kırığı görür ama sıkıştırılmamış dolguyu göremez.
Yüklenici testleri kendisi yapıyor, biz neye güveneceğiz?
Testin kimin yaptığından çok, nasıl belgelendiğinden. Testin tarihini, hangi baca arası hatta yapıldığını, test basıncını, süresini, sonucu ve testte bulunan kişileri gösteren tutanak esastır. Biz kritik testlerde hazır bulunur, kalanında örnekleme yaparız; örnekleme oranını sözleşmede yazarız.
Süre uzatımı talebini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Belgeyle. Talebin dayandığı olayın (kurum izni gecikmesi, mücbir sebep, idareden kaynaklı proje değişikliği, olağandışı hava) tarihini, süresini ve kritik yol üzerindeki etkisini iş programı üzerinden gösteririz. Kritik yolu etkilemeyen bir gecikme, süre uzatımı gerekçesi olmaz — bunu da aynı netlikte yazarız.
Geçici kabulde eksik çıkarsa ne olur?
Kabul komisyonu eksik ve kusurları listeler, giderilmesi için süre verir. Bizim rolümüz, bu listeyi kabule bırakmamaktır: kabul tarihinden önce ön kontrol yapar, eksik listesini yükleniciye çıkarır ve tamamlanmasını takip ederiz. Kabulde çıkan bir eksik, kabulden önce çıkan aynı eksikten her zaman pahalıdır.
Önce yerinde görelim.
Kesin teklifi yerinde görerek veririz — görmeden verilen fiyat sahada mutlaka değişir.
Konu Kontrollük ve Müşavirlik
Küçükçekmece / İstanbul